HomeRig VedaMandala 1Sukta 119Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.119

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional for RV 1.119)
Devata: Aśvinau
Chandas: Jagatī (probable for RV 1.119.1; longer line typical of Jagatī)

आ वां रथं पुरुमायं मनोजुवं जीराश्वं यज्ञियं जीवसे हुवे । सहस्रकेतुं वनिनं शतद्वसुं श्रुष्टीवानं वरिवोधामभि प्रयः ॥

आ वां॒ रथं॑ पुरुमा॒यं म॑नो॒जुवं॑ जी॒राश्वं॑ य॒ज्ञियं॑ जी॒वसे॑ हुवे । स॒हस्र॑केतुं व॒निनं॑ श॒तद्व॑सुं श्रुष्टी॒वानं॑ वरिवो॒धाम॒भि प्रय॑: ॥

ā́ vāṃ ráthaṃ purumāyáṃ manojúvaṃ jīrā́śvaṃ yajñíyaṃ jīváse huve | sahásraketuṃ vanínaṃ śatádvasuṃ śruṣṭī́vānaṃ varivodhā́m abhí práyaḥ ||

I call for your chariot, O you two—full of many powers, driven by the mind, with swift horses, fit for sacrifice—so that we may truly live. Thousand-bannered, winning, rich in manifold plenitudes, hearkening, widening the paths—come toward our offering.

आ । वा॒म् । रथ॑म् । पु॒रु॒ऽमा॒यम् । म॒नः॒ऽजुव॑म् । जी॒रऽअ॑श्वम् । य॒ज्ञिय॑म् । जी॒वसे॑ । हु॒वे॒ । स॒हस्र॑ऽकेतुम् । व॒निन॑म् । श॒तत्ऽव॑सुम् । श्रु॒ष्टी॒ऽवान॑म् । व॒रि॒वः॒ऽधाम् । अ॒भि । प्रयः॑ ॥आ । वाम् । रथम् । पुरुमायम् । मनःजुवम् । जीरअश्वम् । यज्ञियम् । जीवसे । हुवे । सहस्रकेतुम् । वनिनम् । शतत्वसुम् । श्रुष्टीवानम् । वरिवःधाम् । अभि । प्रयः ॥ā | vām | ratham | puru-māyam | manaḥ-juvam | jīra-aśvam | yajñiyam | jīvase | huve | sahasra-ketum | vaninam | śatat-vasum | śruṣṭī-vānam | varivaḥ-dhām | abhi | prayaḥ

hither, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
वाम्to/for you two; of you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
पुरुमायम्of many wondrous powers / manifoldly magical
पुरुमायम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरुमाय (प्रातिपदिक: पुरु- + माया)
मनोजुवम्mind-swift, swift as thought
मनोजुवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमनोजु (प्रातिपदिक: मनस् + जु ‘swift’)
जीराश्वम्having swift horses
जीराश्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजीराश्व (प्रातिपदिक: जीर ‘swift’ + अश्व)
यज्ञियम्worthy of sacrifice, fit for worship
यज्ञियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक)
जीवसेfor living; to live
जीवसे:
Prayojana (purpose) / Sampradāna
TypeVerbal noun (infinitival) / Indeclinable-like
Rootजीव् (धातु) → जीवस्/जीव (infinitival dative)
हुवेI call, I invoke
हुवे:
Kartā (speaker as agent)
TypeVerb
Rootहू (धातु)
सहस्रकेतुम्having a thousand rays/banners
सहस्रकेतुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसहस्रकेतु (प्रातिपदिक: सहस्र + केतु)
वनिनम्winning one; possessor of booty/prize
वनिनम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootवनिन् (प्रातिपदिक)
शतद्वसुम्having a hundred treasures/goods
शतद्वसुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशतद्वसु (प्रातिपदिक: शत + वसु)
श्रुष्टीवानम्possessing spears/lances
श्रुष्टीवानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रुष्टीवत् (प्रातिपदिक: श्रुष्टि + वत्)
वरिवोधाम्bestowing room/favor; granting free course
वरिवोधाम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootवरिवोधा (प्रातिपदिक: वरिवस् ‘wide space/favor’ + धा ‘placing/arranging’)
अभिtowards, unto
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रयःrefreshment; nourishment; offering (esp. milk/food)
प्रयः:
Karma (object of motion/bringing implied with ā…hū)
TypeNoun
Rootप्रयस् (प्रातिपदिक)