HomeRig VedaMandala 1Sukta 118Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.118

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional for this hymn cluster)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (common for RV 1.118)

आ वां रथो अश्विना श्येनपत्वा सुमृळीकः स्ववाँ यात्वर्वाङ् । यो मर्त्यस्य मनसो जवीयान्त्रिवन्धुरो वृषणा वातरंहाः ॥

आ वां॒ रथो॑ अश्विना श्ये॒नप॑त्वा सुमृळी॒कः स्ववाँ॑ यात्व॒र्वाङ् । यो मर्त्य॑स्य॒ मन॑सो॒ जवी॑यान्त्रिवन्धु॒रो वृ॑षणा॒ वात॑रंहाः ॥

ā́ vāṁ rátho aśvinā śyēnápatvā sumṛḷīkáḥ svávāṁ yātv arvā́ṅ | yó mártyasya mánaso javī́yān trivandhuró vṛṣaṇā vā́taraṁhāḥ ||

May your chariot come to us, O Ashvins, with the flight of the falcon—benign, self-luminous. Swifter than the human mind, three-supported, O mighty ones, impelled by the rushing of the wind, let it arrive here.

आ । वा॒म् । रथः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । श्ये॒नऽप॑त्वा । सु॒ऽमृ॒ळी॒कः । स्वऽवा॑न् । या॒तु॒ । अ॒र्वाङ् । यः । मर्त्य॑स्य । मन॑सः । जवी॑यान् । त्रि॒ऽव॒न्धु॒रः । वृ॒ष॒णा॒ । वात॑ऽरंहाः ॥आ । वाम् । रथः । अश्विना । श्येनपत्वा । सुमृळीकः । स्ववान् । यातु । अर्वाङ् । यः । मर्त्यस्य । मनसः । जवीयान् । त्रिवन्धुरः । वृषणा । वातरंहाः ॥ā | vām | rathaḥ | aśvinā | śyena-patvā | su-mṛḷīkaḥ | sva-vān | yātu | arvāṅ | yaḥ | martyasya | manasaḥ | javīyān | tri-vandhuraḥ | vṛṣaṇā | vāta-raṃhāḥ

hither, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
वाम्of you two / you two
वाम्:
Sampradāna (to you two) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
रथःchariot
रथः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
श्येनपत्-वाwith eagle-flight / flying like a falcon
श्येनपत्-वा:
TypeAdverbial/Kṛdanta (Vedic)
Rootश्येनपत् (प्रातिपदिक) + वा (कृदन्त/अव्ययीय प्रत्यय)
सुमृळीकःvery gracious, kindly
सुमृळीकः:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootसु- + मृळीक (प्रातिपदिक)
स्ववान्well-equipped, possessing good (wealth/strength)
स्ववान्:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootस्ववत्/स्ववन् (प्रातिपदिक)
यातुlet (it) come/go
यातु:
TypeVerb
Rootया (धातु)
अर्वाङ्hither, towards us
अर्वाङ्:
Adhikaraṇa (direction) / —
TypeIndeclinable (directional)
Rootअर्वाञ्च् (प्रातिपदिक)
यःwho/which
यः:
Kartā (of subordinate clause)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मर्त्यस्यof a mortal
मर्त्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
मनसःof (his) mind
मनसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
जवीयान्swifter
जवीयान्:
Kartā (predicate/qualifier of यः/रथः)
TypeAdjective (comparative)
Rootजव (प्रातिपदिक)
त्रिवन्धुरःhaving three seats/benches (threefold car)
त्रिवन्धुरः:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि- + वन्धुर (प्रातिपदिक)
वृषणाO you two mighty/bull-like ones
वृषणा:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
वातरंहाःwind-swift, rushing like the wind
वातरंहाः:
Kartā (qualifier/epithet)
TypeAdjective
Rootवात- + रंहस् (प्रातिपदिक)