HomeRig VedaMandala 1Sukta 116Mantra 25
Previous Mantra

Mantra 25

Sukta 1.116

Rishi: Dīrghatamas Āucathya
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh

प्र वां दंसांस्यश्विनाववोचमस्य पतिः स्यां सुगवः सुवीरः । उत पश्यन्नश्नुवन्दीर्घमायुरस्तमिवेज्जरिमाणं जगम्याम् ॥

प्र वां॒ दंसां॑स्यश्विनाववोचम॒स्य पति॑: स्यां सु॒गव॑: सु॒वीर॑: । उ॒त पश्य॑न्नश्नु॒वन्दी॒र्घमायु॒रस्त॑मि॒वेज्ज॑रि॒माणं॑ जगम्याम् ॥

prá vāṁ daṁsā́ṁsy aśvināv avocam asyá pátiḥ syāṁ sugávaḥ suvī́raḥ | utá páśyann aśnuván dīrghám ā́yur ástam ivéj jarimā́ṇaṁ jagamyām ||

I have proclaimed your mighty deeds, O Aśvins. May I be master of this—rich in luminous herds and rich in heroic force; and seeing, attaining a long life, may I go to old age as to a home at evening—without loss of inner light.

प्र । वा॒म् । दंसां॑सि । अ॒स्वि॒नौ॒ । अ॒वो॒च॒म् । अ॒स्य । पतिः॑ । स्या॒म् । सु॒ऽगवः॑ । सु॒ऽवीरः॑ । उ॒त । पश्य॑न् । अ॒श्नु॒वन् । दी॒र्घम् । आयुः॑ । अस्त॑म्ऽइव । इत् । ज॒रि॒माण॑म् । ज॒ग॒म्या॒म् ॥प्र । वाम् । दंसांसि । अस्विनौ । अवोचम् । अस्य । पतिः । स्याम् । सुगवः । सुवीरः । उत । पश्यन् । अश्नुवन् । दीर्घम् । आयुः । अस्तम्इव । इत् । जरिमाणम् । जगम्याम् ॥pra | vām | daṃsāṃsi | asvinau | avocam | asya | patiḥ | syām | su-gavaḥ | su-vīraḥ | uta | paśyan | aśnuvan | dīrgham | āyuḥ | astam-iva | it | jarimāṇam | jagamyām

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
दंसांसिwondrous deeds, marvels
दंसांसि:
कर्म (said/recited as object)
TypeNoun
Rootदंसस् (प्रातिपदिक)
अश्विनौO Aśvins (the two horsemen)
अश्विनौ:
सम्बोधन (addressed)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
अवोचम्I proclaimed, I spoke
अवोचम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवच्
अस्यof this (man), of him
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम्
पतिःlord, master
पतिः:
कर्तृ (of ‘be’)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
स्याम्may I be
स्याम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
सुगवःrich in cattle, having good cows
सुगवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-गव (प्रातिपदिक; सु + गो)
सुवीरःrich in heroes/sons, having good men
सुवीरः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-वीर (प्रातिपदिक; सु + वीर)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
पश्यन्seeing
पश्यन्:
कर्तृ (to ‘I’, as attendant circumstance)
TypeVerb (participle)
Rootपश्
अश्नुवन्attaining, reaching
अश्नुवन्:
कर्तृ (to ‘I’, attendant circumstance)
TypeVerb (participle)
Rootअश् (अश्नुते) / अश्नु (धातु ‘to attain’)
दीर्घम्long
दीर्घम्:
कर्म (object of ‘attaining’)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म (with दीर्घम्)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
अस्तम्homeward, down (to setting)
अस्तम्:
अधिकरण/दिशा (goal/direction)
TypeNoun/Adverbial accusative
Rootअस्त (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
एत्goes
एत्:
क्रिया (in simile: ‘as … goes’)
TypeVerb
Rootइ (धातु ‘to go’) / एत् (aorist injunctive form)
जरिमाणम्old age, senescence
जरिमाणम्:
कर्म (object of ‘goes/approaches’ in simile)
TypeNoun
Rootजरिमन् (प्रातिपदिक; from √जॄ/जर् ‘to grow old’)
जगम्याम्may I go/attain, may I reach
जगम्याम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम्