HomeRig VedaMandala 1Sukta 115Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 1.115

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Sūrya (occasion of rising) with Mitra-Varuṇa, Aditi, Sindhu, Pṛthivī, Dyauḥ as invoked powers
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अद्या देवा उदिता सूर्यस्य निरंहसः पिपृता निरवद्यात् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

अ॒द्या दे॑वा॒ उदि॑ता॒ सूर्य॑स्य॒ निरंह॑सः पिपृ॒ता निर॑व॒द्यात् । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

adyā́ devā́ udítā sū́ryasya nír aṃ́hasaḥ pipṛtā́ nír avadyā́t | tán no mitró váruṇo māmahantām áditiḥ síndhuḥ pṛthivī́ utá dyáuḥ ||

Today, O gods, with the rising of the Sun, deliver us out of distress, deliver us out of fault. May Mitra and Varuṇa enlarge us; may Aditi, the River (Sindhu), Earth and Heaven foster us—so that the whole order of existence supports our passage into truth and wideness.

अ॒द्य । दे॒वाः॒ । उत्ऽइ॑ता॑ । सूर्य॑स्य । निः । अंह॑सः । पि॒पृ॒त । निः । अ॒व॒द्यात् । तत् । नः॒ । मि॒त्रः । वरु॑णः । म॒म॒ह॒न्ता॒म् । अदि॑तिः । सिन्धुः॑ । पृ॒थि॒वी । उ॒त । द्यौः ॥अद्य । देवाः । उत्इता । सूर्यस्य । निः । अंहसः । पिपृत । निः । अवद्यात् । तत् । नः । मित्रः । वरुणः । ममहन्ताम् । अदितिः । सिन्धुः । पृथिवी । उत । द्यौः ॥adya | devāḥ | ut-itā | sūryasya | niḥ | aṃhasaḥ | pipṛta | niḥ | avadyāt | tat | naḥ | mitraḥ | varuṇaḥ | mamahantām | aditiḥ | sindhuḥ | pṛthivī | uta | dyauḥ

अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
उदिताःrisen, having arisen
उदिताः:
Kartā (देवाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootउद्-इ (धातु) → उदित (कृदन्त)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
निःout, away
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिः (अव्यय/उपसर्ग)
अंहसःfrom distress/sin, from anguish
अंहसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
पिपृतfill (us), satisfy (us)
पिपृत:
TypeVerb
Rootपॄ (धातु; ‘to fill, to make full, to satisfy’) → पिपृत् (वेदिक-लोट्/आज्ञार्थ)
निःout, away
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिः (अव्यय/उपसर्ग)
अवद्यात्from blame/defect, from reproach
अवद्यात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअवद्य (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःfor us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
मामहन्ताम्may the two favor (us)
मामहन्ताम्:
TypeVerb
Rootमंह्/मह् (धातु; ‘to honor, to gladden, to favor’) → मामह (वेदिक-लिट्/परफेक्ट-स्टेम) + ताम्
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
सिन्धुःSindhu (river/ocean)
सिन्धुः:
Kartā
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Kartā
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
द्यौःHeaven, Sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)