HomeRig VedaMandala 1Sukta 111Mantra 5
Previous Mantra

Mantra 5

Sukta 1.111

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.111)
Devata: Ṛbhus/Vāja; with benedictory inclusion of Mitra-Varuṇa, Aditi, Sindhu, Earth, Heaven
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical scan for confirmation)

ऋभुर्भराय सं शिशातु सातिं समर्यजिद्वाजो अस्माँ अविष्टु । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

ऋ॒भुर्भरा॑य॒ सं शि॑शातु सा॒तिं स॑मर्य॒जिद्वाजो॑ अ॒स्माँ अ॑विष्टु । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

ṛbhúr bhárāya sáṃ śiśātu sātíṃ samarya-jíd vā́jo asmā́m aviṣṭu | tán no mitró váruṇo māmahantām áditiḥ síndhuḥ pṛthivī utá dyáuḥ ||

May Ṛbhu sharpen and set in order our attaining for the bearing-forward; may Vāja, conqueror in the clash, protect us. And may Mitra and Varuṇa enlarge that for us; and Aditi, and Sindhu, and Earth, and Heaven.

ऋ॒भुः । भरा॑य । सम् । शि॒शा॒तु॒ । सा॒तिम् । स॒म॒र्य॒ऽजित् । वाजः॑ । अ॒स्मान् । अ॒वि॒ष्टु॒ । तत् । नः॒ । मि॒त्रः । वरु॑णः । म॒म॒ह॒न्ता॒म् । अदि॑तिः । सिन्धुः॑ । पृ॒थि॒वी । उ॒त । द्यौः ॥ऋभुः । भराय । सम् । शिशातु । सातिम् । समर्यजित् । वाजः । अस्मान् । अविष्टु । तत् । नः । मित्रः । वरुणः । ममहन्ताम् । अदितिः । सिन्धुः । पृथिवी । उत । द्यौः ॥ṛbhuḥ | bharāya | sam | śiśātu | sātim | samarya-jit | vājaḥ | asmān | aviṣṭu | tat | naḥ | mi traḥ | varuṇaḥ | mamahantām | aditiḥ | sindhuḥ | pṛthivī | uta | dyauḥ

ऋभुःR̥bhu (the divine artisan)
ऋभुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक)
भरायfor support / for bearing (aid)
भराय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootभर (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम्
शिशातुmay he sharpen/prepare
शिशातु:
कर्तृ (ऋभुः)
TypeVerb
Rootशि/शा (धातु: शि ‘तीक्ष्णीकरणे/प्रेरणे’, Vedic; causative-like sense)
सातिम्winning, gain, success
सातिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसाति (प्रातिपदिक)
समर्यजित्victorious in battle/contest
समर्यजित्:
TypeAdjective
Rootसमर्यजित् (प्रातिपदिक; सम्+अर्य+जित् ‘conquering in contest/for the Arya’)
वाजःprize, strength, winning power
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अविष्टुmay he protect/help
अविष्टु:
कर्तृ (वाजः)
TypeVerb
Rootअव् (धातु: अव् ‘रक्षणे’) + इष्टु (लोट्-रूप)
तत्that (boon/aid)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
मामहन्ताम्may the two favor/grant (to us)
मामहन्ताम्:
कर्तृ (मित्रः वरुणः)
TypeVerb
Rootमंह्/मह् (धातु: मंह् ‘दान/वृद्धौ’ in Vedic; ‘to bestow, to favor’)
अदितिःAditi
अदितिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
सिन्धुःSindhu (river/ocean)
सिन्धुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
द्यौःHeaven, Sky
द्यौः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)