HomeRig VedaMandala 1Sukta 11Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.11

Rishi: Traditionally: Madhucchandas Vaiśvāmitra for RV 1.11
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (RV 1.11 is predominantly Triṣṭubh)

इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्रव्यचसं गिरः । रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिं पतिम् ॥

इन्द्रं॒ विश्वा॑ अवीवृधन्त्समु॒द्रव्य॑चसं॒ गिर॑: । र॒थीत॑मं र॒थीनां॒ वाजा॑नां॒ सत्प॑तिं॒ पति॑म् ॥

índraṃ viśvā́ avīvṛdhan samudrávyacasaṃ gíraḥ | rathī́tamam rathī́nāṃ vā́jānāṃ sátpatiṃ pátim ||

All the utterances have increased Indra, wide as the ocean in his outspread being—most charioteer among charioteers, lord of the plenitudes of force, the master-leader of the true ones.

इन्द्र॑म् । विश्वाः॑ । अ॒वी॒वृ॒ध॒न् । स॒मु॒द्रऽव्य॑चसम् । गिरः॑ । र॒थिऽत॑मम् । र॒थीना॑म् । वाजा॑नाम् । सत्ऽप॑तिम् । पति॑म् ॥इन्द्रम् । विश्वाः । अवीवृधन् । समुद्रव्यचसम् । गिरः । रथितमम् । रथीनाम् । वाजानाम् । सत्पतिम् । पतिम् ॥indram | viśvāḥ | avīvṛdhan | samudra-vyacasam | giraḥ | rathi-tamam | rathīnām | vājānām | sat-patim | patim

इन्द्रम्Indra (as object)
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विश्वाःall (the)
विश्वाः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
अवीवृधन्they increased / strengthened
अवीवृधन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने)
समुद्रव्यचसम्wide as the ocean / ocean-wide
समुद्रव्यचसम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमुद्र-व्यचस् (समास; व्यचस् < √व्यच्/व्यञ्च् ‘to extend, be wide’)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिर् (स्त्री; ‘स्तुति/वाक्’)
रथीतमम्the best of charioteers
रथीतमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरथीतम (रथिन् + तमप्; ‘best charioteer’)
रथीनाम्of charioteers
रथीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
वाजानाम्of prizes / strengths
वाजानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
सत्पतिम्lord of the good (men)
सत्पतिम्:
कर्म (विशेषण)
TypeNoun
Rootसत्पति (समास; सत् ‘good/true’ + पति ‘lord’)
पतिम्lord, master
पतिम्:
कर्म (विशेषण)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)