HomeRig VedaMandala 1Sukta 106Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.106

Rishi: Likely Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.106) or associated seer-family in anukramaṇī; requires confirmation by specific śākha anukramaṇī
Devata: Viśvedevāḥ / collective invocation (Indra, Mitra, Varuṇa, Agni, Maruts, Aditi; addressed also to Vasus)
Chandas: Jagatī (probable for RV 1.106.1 by syllable length; needs metrical verification)

इन्द्रं मित्रं वरुणमग्निमूतये मारुतं शर्धो अदितिं हवामहे । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥

इन्द्रं॑ मि॒त्रं वरु॑णम॒ग्निमू॒तये॒ मारु॑तं॒ शर्धो॒ अदि॑तिं हवामहे । रथं॒ न दु॒र्गाद्व॑सवः सुदानवो॒ विश्व॑स्मान्नो॒ अंह॑सो॒ निष्पि॑पर्तन ॥

índraṁ mitráṁ váruṇam agním ūtáye mā́rutaṁ śárdho áditiṁ havāmahe | ráthaṁ na durgā́d vasavaḥ su-dānavo víśvasmān no áṁhaso níṣ pipartana ||

For help we call Indra, Mitra, Varuṇa, Agni, the Marut host, and Aditi. O Vasus, generous givers, as a chariot from a hard pass, carry us out from every straitness and inner distress.

इन्द्र॑म् । मि॒त्रम् । वरु॑णम् । अ॒ग्निम् । ऊ॒तये॑ । मारु॑तम् । शर्धः॑ । अदि॑तिम् । ह॒वा॒म॒हे॒ । रथ॑म् । न । दुः॒ऽगात् । व॒स॒वः॒ । सु॒ऽदा॒नवः॒ । विश्व॑स्मात् । नः॒ । अंह॑सः । निः । पि॒प॒र्त॒न॒ ॥इन्द्रम् । मित्रम् । वरुणम् । अग्निम् । ऊतये । मारुतम् । शर्धः । अदितिम् । हवामहे । रथम् । न । दुःगात् । वसवः । सुदानवः । विश्वस्मात् । नः । अंहसः । निः । पिपर्तन ॥indram | mitram | varuṇam | agnim | ūtaye | mārutam | śardhaḥ | aditim | havāmahe | ratham | na | duḥ-gāt | vasavaḥ | su-dānavaḥ | viśvasmāt | naḥ | aṃhasaḥ | niḥ | pipartana

इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (हवामहे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मित्रम्Mitra
मित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणम्Varuṇa
वरुणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ऊतयेfor help, for aid
ऊतये:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजनम्)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
मारुतम्the Marut-host (Marut-related)
मारुतम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
शर्धःhost, troop
शर्धः:
कर्म (मारुतं शर्धः = मरुतां गणम्)
TypeNoun
Rootशर्धस् (प्रातिपदिक)
अदितिम्Aditi
अदितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
हवामहेwe invoke, we call
हवामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/हवते) धातु
रथम्chariot
रथम्:
कर्म (निष्पिपर्तन इत्यस्य; उपमान-आधारः)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
दुर्गात्from difficulty, from a hard pass
दुर्गात्:
अपादान
TypeNoun
Rootदुर्ग (प्रातिपदिक)
वसवःO Vasus (good ones/gods)
वसवः:
कर्तृ (निष्पिपर्तन इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
सुदानवःbountiful, good-giving
सुदानवः:
कर्तृ (वसवः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (vocative-like nominative)
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/कर्मधारयः: ‘सु’ + ‘दानु/दान’)
विश्वस्मात्from every (side), from all
विश्वस्मात्:
अपादान (अंहसः इत्यस्य विशेषणम्: ‘from every…’)
TypePronoun/Adjective
Rootविश्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अंहसःfrom distress, from sin/anguish
अंहसः:
अपादान
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
निष्पिपर्तनmay they lead out / deliver (us)
निष्पिपर्तन:
क्रिया (वसवः कर्तारः)
TypeVerb
Root√पॄ/√पॢ (पिपर्ति ‘to bring across, to save’; वैदिके ‘निष्-’ उपसर्गेण)