HomeRig VedaMandala 1Sukta 10Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.10

Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditionally for RV 1.1–1.11; RV 1.10 attributed to him in Anukramaṇī lists)
Devata: Indra (Śatakratu)
Chandas: Gāyatrī (8+8+8 syllables)

गायन्ति त्वा गायत्रिणोऽर्चन्त्यर्कमर्किणः । ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे ॥

गाय॑न्ति त्वा गाय॒त्रिणोऽर्च॑न्त्य॒र्कम॒र्किण॑: । ब्र॒ह्माण॑स्त्वा शतक्रत॒ उद्वं॒शमि॑व येमिरे ॥

gā́yanti tvā gāyatríṇo ’rcánty arkam arkíṇaḥ | brahmā́ṇas tvā śatakrato úd vaṃśám iva yemire ||

The chanters of the Gayatrī sing to thee; the seers of the hymn affirm thy luminous Word. O Śatakratu, the brahmāṇas uplift thee, as one raises a bamboo-staff—so that the Power of many workings may stand erect in us and lead the ascent.

गाय॑न्ति । त्वा॒ । गा॒य॒त्रिणः॑ । अर्च॑न्ति । अ॒र्कम् । अ॒र्किणः॑ । ब्र॒ह्माणः॑ । त्वा॒ । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । उत् । वं॒शम्ऽइ॑व । ये॒मि॒रे॒ ॥गायन्ति । त्वा । गायत्रिणः । अर्चन्ति । अर्कम् । अर्किणः । ब्रह्माणः । त्वा । शतक्रतो इति शतक्रतो । उत् । वंशम्इव । येमिरे ॥gāyanti | tvā | gāyatriṇaḥ | arcanti | arkam | arkiṇaḥ | brahmāṇaḥ | tvā | śatakrato itiśata-krato | ut | vaṃśam-iva | yemire

गायन्तिthey sing
गायन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (gai) धातु
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्) सर्वनाम-प्रातिपदिक
गायत्रिणःthe gāyatrī-singers
गायत्रिणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगायत्रिन् (गायत्री-छन्दस्-सम्बद्ध) प्रातिपदिक
अर्चन्तिthey praise / worship
अर्चन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (arc) धातु
अर्कम्a hymn / song of praise
अर्कम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्क (स्तुति/गीत/ऋक्) प्रातिपदिक
अर्किणःthe hymn-singers / chanters
अर्किणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअर्किन् (अर्क-सम्बद्ध ‘हिम्नकर्ता/स्तोतृ’) प्रातिपदिक
ब्रह्माणःthe brahmans / formulators of prayer
ब्रह्माणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रार्थना/स्तोत्र; ‘ब्रह्मन्’ = स्तोत्रकार) प्रातिपदिक
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्) सर्वनाम-प्रातिपदिक
शतक्रतोO hundred-powered (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशतक्रतु (इन्द्र-विशेषण) प्रातिपदिक
उत्up, forth
उत्:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउत् उपसर्ग
वंशम्a bamboo-staff / pole
वंशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवंश (वंश/दण्ड/बाँस) प्रातिपदिक
इवlike, as
इव:
(उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव अव्यय
येमिरेthey have held / they have propped (set up)
येमिरे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयम् (yam) धातु
येwho (those who)
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
मिरेthey have measured / fashioned
मिरे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमा (mā) धातु (मिमाते/मिमेते इत्यादि; ‘मापन/निर्माण’)