Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

आगतोऊस्मि वशं भद्रे तव मन्त्रबलात्कृत: । कि करोमि वशो राज्ञि ब्रूहि कर्ता तदस्मि ते,भद्रे! मैं तुम्हारे मन्त्रके बलसे आकृष्ट होकर तुम्हारे वशमें आ गया हूँ। राजकुमारी! बताओ, तुम्हारे अधीन रहकर मैं कौन-सा कार्य करूँ? तुम जो कहोगी, वही करूँगा”

āgato ’smi vaśaṃ bhadre tava mantrabalāt kṛtaḥ | kiṃ karomi vaśo rājñi brūhi kartā tad asmi te ||

I have come under your control, O noble lady, drawn here by the power of your mantra. Princess, now that I am subject to you, tell me what I should do; whatever you command, that I shall carry out for you.

आगतःcome, arrived
आगतः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु) / आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन
वशम्control, power (subjection)
वशम्:
Karma
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
भद्रेO auspicious lady
भद्रे:
Sampradana
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, सम्बोधन, एकवचन
तवyour
तव:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, षष्ठी, एकवचन
मन्त्र-बलात्by/through the power of (your) mantra
मन्त्र-बलात्:
Karana
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुं, पञ्चमी, एकवचन
कृतःmade, rendered (into a state)
कृतः:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (धातु) / कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
करोमिdo I do / shall I do
करोमि:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन
वशःsubmissive, under control
वशः:
Karta
TypeAdjective
Rootवश (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
राज्ञिO princess/queen
राज्ञि:
Sampradana
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, सम्बोधन, एकवचन
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Karta
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, एकवचन
कर्ताdoer, performer
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकृ (धातु) / कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
तत्that (task)
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन
तेfor you / to you
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, चतुर्थी, एकवचन
भद्रेO auspicious lady
भद्रे:
Sampradana
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, सम्बोधन, एकवचन

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana (narrator/speaker)
R
rājñī (princess/royal lady, unnamed)
M
mantra (incantation)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical tension created when power (here, mantra-force) overrides another’s autonomy: being able to compel does not automatically make an action righteous. It implicitly invites reflection on dharma—how authority and desire should be restrained by moral responsibility.

A male figure declares that he has been drawn under a princess’s control by her mantra and asks what task he should perform, promising obedience to her command. The moment frames a situation of compelled submission and sets up the consequences of how that power will be used.