Shloka 74

संधत्स्व त्वं कौरव पाण्डुपुत्रै- मा तेडन्तरं रिपव: प्रार्थयन्तु । सत्ये स्थितास्ते नरदेव सर्वे दुर्योधनं स्थापय त्वं नरेन्द्र,कुरुराज! आप पाण्डवोंसे संधि कर लें, जिससे शत्रुओंको आपका छिद्र देखनेका अवसर न मिले। नरदेव! समस्त पाण्डव सत्यपर डटे हुए हैं; अब आप अपने पुत्र दुर्योधनको रोकिये

sandhatsva tvaṁ kaurava pāṇḍuputraiḥ mā te ’ntaraṁ ripavaḥ prārthayantu | satye sthitās te naradeva sarve duryodhanaṁ sthāpaya tvaṁ narendra kururāja ||

Vidura urges the Kuru king to make peace with the sons of Pāṇḍu, so that enemies may not find an opening in his house. He emphasizes that the Pāṇḍavas stand firmly upon truth, and therefore the king should restrain Duryodhana—choosing reconciliation and dharma over pride that invites ruin.

संधत्स्वmake (a treaty), conclude peace
संधत्स्व:
Karma
TypeVerb
Rootसंधा (धा धातु, उपसर्ग सम्)
Formलोट् (imperative), मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
कौरवO Kaurava
कौरव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरव
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
पाण्डुपुत्रैःwith the sons of Pāṇḍu (the Pāṇḍavas)
पाण्डुपुत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootपाण्डुपुत्र
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
माdo not
मा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमा
Formprohibitive particle (with imperative)
तेyour
ते:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
अन्तरम्gap, weakness, opening
अन्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तर
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
रिपवःenemies
रिपवः:
Karta
TypeNoun
Rootरिपु
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
प्रार्थयन्तुlet (them) seek, desire
प्रार्थयन्तु:
Karma
TypeVerb
Rootप्रार्थय्
Formलोट् (imperative/benedictive sense here), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
सत्येin truth, in righteousness
सत्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसत्य
Formनपुं, सप्तमी, एकवचन
स्थिताःstanding, abiding
स्थिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्था (क्त participle: स्थित)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
तेthey (those)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
नरदेवO god among men (king)
नरदेव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनरदेव
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
दुर्योधनम्Duryodhana
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
स्थापयrestrain, set/keep (in place)
स्थापय:
Karma
TypeVerb
Rootस्था (णिच् causative: स्थापय्)
Formलोट् (imperative), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
नरेन्द्रO king
नरेन्द्र:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनरेन्द्र
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
कुरुराजO king of the Kurus
कुरुराज:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरुराज
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन

विदुर उवाच

V
Vidura
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas (sons of Pāṇḍu)
D
Duryodhana
K
Kuru dynasty

Educational Q&A

A ruler should prioritize dharma and stability by seeking timely peace and by restraining impulsive, pride-driven heirs; otherwise enemies exploit internal divisions and the kingdom collapses.

In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Vidura counsels Dhṛtarāṣṭra to reconcile with the Pāṇḍavas and to curb Duryodhana, warning that delay and obstinacy create vulnerabilities that adversaries will seize.