Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship

केशिन्युवाच किं ब्राह्मणा: स्विच्छेयांसो दितिजा: स्विद्‌ विरोचन । अथ केन सम पर्यड्कं सुधन्‍्वा नाधिरोहति,केशिनी बोली--विरोचन! ब्राह्मण श्रेष्ठ होते हैं या दैत्य? यदि ब्राह्मण श्रेष्ठ होते हैं तो सुधन्वा ब्राह्मण ही मेरी शय्यापर क्‍यों न बैठे? अर्थात्‌ मैं सुधन्वासे ही विवाह क्‍यों न करूँ?

keśiny uvāca kiṁ brāhmaṇāḥ svic chreyāṁso ditijāḥ svid virocana | atha kena sama paryaṅkaṁ sudhanvā nādhirohati ||

Keśinī said: “Virocana, who are truly superior—Brahmins or the Diti-born Daityas? If Brahmins are superior, then why is the Brahmin Sudhanvā not allowed to ascend the same couch as you? In other words, why should I not choose Sudhanvā as my husband?”

केशिनीKeśinī
केशिनी:
Karta
TypeNoun
Rootकेशिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
किम्what?/whether
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वित्indeed?/perhaps (interrogative particle)
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
श्रेयान्सःbetter/superior
श्रेयान्सः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेयस्
FormMasculine, Nominative, Plural
दितिजाःsons of Diti (Daityas)
दितिजाः:
Karta
TypeNoun
Rootदितिज
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वित्indeed?/perhaps (interrogative particle)
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
विरोचनO Virocana
विरोचन:
TypeNoun
Rootविरोचन
FormMasculine, Vocative, Singular
अथthen/and
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
केनby whom?/with what?
केन:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
समम्equally/together
समम्:
TypeIndeclinable
Rootसम
पर्यङ्कम्bed/couch
पर्यङ्कम्:
Karma
TypeNoun
Rootपर्यङ्क
FormMasculine, Accusative, Singular
सुधन्वाSudhanvā
सुधन्वा:
Karta
TypeNoun
Rootसुधन्वन्
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अधिरोहतिmounts/ascends (sits upon)
अधिरोहति:
TypeVerb
Rootअधि-रुह्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada

विदुर उवाच

K
Keśinī
V
Virocana
B
Brahmins (Brāhmaṇāḥ)
D
Daityas (Ditijāḥ)
S
Sudhanvā
P
Paryaṅka (couch/bed)