Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Drupada’s Alarm and Inquiry Regarding Śikhaṇḍinī (द्रुपदस्य भय-विमर्शः)

(स्वं ते पुंस्त्व॑ प्रदास्यामि स्त्रीत्वं धारयितास्मि ते ।) किंचित्‌ कालान्तरे दास्ये पुँल्लिड्गं स्वमिदं तव । आगन्तव्यं त्वया काले सत्यं चैव वदस्व मे

kiñcit kālāntare dāsye puṁlliṅgaṁ svam idaṁ tava | āgantavyaṁ tvayā kāle satyaṁ caiva vadasva me ||

Bhīṣma said: “After some time has passed, I will restore to you your own male form. You must return at the appointed time; and tell me the truth as well.”

स्वम्your own (thing/state)
स्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, चतुर्थी, एकवचन
पुंस्त्वम्manhood
पुंस्त्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुंस्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
प्रदास्यामिI will give (grant)
प्रदास्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootदा (दाने) + प्र
Formलृट् (भविष्यत्), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
स्त्रीत्वम्womanhood
स्त्रीत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्त्रीत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
धारयिताbearer/one who will bear
धारयिता:
Karta
TypeNoun
Rootधृ (धारणे)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (भू-सत्तायाम्)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
तेof you/your
ते:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
किंचित्somewhat; a little
किंचित्:
TypeIndeclinable
Rootकिंचित्
कालान्तरेafter some time; at a later time
कालान्तरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल-अन्तर
Formनपुंसक, सप्तमी, एकवचन
दास्येI will give
दास्ये:
Karta
TypeVerb
Rootदा (दाने)
Formलृट् (भविष्यत्), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
पुंल्लिङ्गम्male sex; masculinity
पुंल्लिङ्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुंल्लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
स्वम्your own
स्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
इदम्this
इदम्:
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
तवof you; your
तव:
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
आगन्तव्यम्you must come; it is to be come
आगन्तव्यम्:
TypeVerb
Rootआ-गम् (गत्यर्थे)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन, कृत्य (तव्यत्), भावे/कर्तरि-योग्यतार्थ
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, तृतीया, एकवचन
कालेat the time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed; certainly
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वदस्वspeak; tell
वदस्व:
TypeVerb
Rootवद् (वचने)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद
मेto me
मे:
Sampradana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, चतुर्थी, एकवचन

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma

Educational Q&A

The verse emphasizes dharma through fidelity to one’s word: truth must be spoken, and obligations—especially those tied to a promise and a fixed time—must be honored.

Bhīṣma lays down a condition: after a time he will restore the other party’s original male form, but the person must return at the agreed time and speak truthfully to him.