Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

सेनापति-निर्णयः तथा पाण्डवसेनायाः कुरुक्षेत्रगमनम्

Decision on Command and the Pandavas’ March to Kurukshetra

द्यूततो धार्तराष्ट्राणां निन्‍्दां कृत्वा तथा पुनः । भेदयित्वा नृपान्‌ सर्वान्‌ वाम्भिर्मन्त्रेण चासकृत्‌,समस्त राजाओंको डाँट बताकर दुर्योधनको तिनकेके समान समझकर तथा राधानन्दन कर्ण और सुबलपुत्र शकुनिको बार-बार डराकर जूएसे धृतराष्ट्रपुत्रोंकी निन्दा करके वाणी तथा गुप्त मन्त्रणाद्वारा सब राजाओंके मनमें अनेक बार भेद उत्पन्न करनेके पश्चात्‌ फिर सामसहित दानकी बात उठायी, जिससे कुरुवंशकी एकता बनी रहे और अभीष्ट कार्यकी सिद्धि हो जाय

dyūtato dhārtarāṣṭrāṇāṁ nindāṁ kṛtvā tathā punaḥ | bhedayitvā nṛpān sarvān vāgbhir mantreṇa cāsakṛt ||

Vāyu said: “Having censured the sons of Dhṛtarāṣṭra for their gambling, and then again—by words and by repeated secret counsel—having sown dissension among all the kings, he proceeded further.”

द्यूततःfrom gambling / from the dice-game
द्यूततः:
Apadana
TypeNoun
Rootद्यूत
FormNeuter, Ablative, Singular
धार्तराष्ट्राणाम्of the sons of Dhṛtarāṣṭra
धार्तराष्ट्राणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Genitive, Plural
निन्दाम्censure, blame
निन्दाम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिन्दा
FormFeminine, Accusative, Singular
कृत्वाhaving done / having made
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here), Non-finite
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
भेदयित्वाhaving caused to split / having sown dissension
भेदयित्वा:
TypeVerb
Rootभिद्
Formक्त्वा (absolutive/gerund) with causative stem (भेदय-), Parasmaipada (usage-neutral here), Non-finite
नृपान्kings
नृपान्:
Karma
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
वाक्भिःwith words / by speech
वाक्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Instrumental, Plural
मन्त्रेणby counsel / by secret consultation
मन्त्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootमन्त्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
असकृत्repeatedly, many times
असकृत्:
TypeIndeclinable
Rootअसकृत्

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu)
धृतराष्ट्रपुत्र (Dhṛtarāṣṭra’s sons / Kauravas)
नृप (kings)