Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment

न चाप्यवहसन्‌ कज्वचिन्न कुर्वन्‌ भ्रुकुटी: क्वचित्‌ । प्रसन्नवदनो नित्य सर्वेन्द्रियसुसंयत:,न तो किसीकी हँसी उड़ाऊँगा और न किसीके प्रति भौंहोंको ही टेढ़ी करूँगा। सदा मेरे मुखपर प्रसन्नता छायी रहेगी और मैं सम्पूर्ण इन्द्रियोंकोी पूर्णतः संयममें रखूँगा

“I will not mock anyone, nor will I ever knit my brows at anyone. My face shall remain ever serene, and I will keep all my senses fully restrained.”

not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अवहसन्mocking/laughing at
अवहसन्:
Karta
TypeVerb
Rootअवहस् (धातु: हस्) / अवहास (प्रातिपदिक)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Nominative, Singular
क्वचित्anywhere/ever
क्वचित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
not
:
TypeIndeclinable
Root
कुर्वन्doing/making
कुर्वन्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Nominative, Singular
भ्रुकुटीःfrowns/knitted brows
भ्रुकुटीः:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रुकुटी
FormFeminine, Accusative, Plural
क्वचित्anywhere/ever
क्वचित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
प्रसन्नवदनःwith a cheerful face
प्रसन्नवदनः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रसन्न-वदन
FormMasculine, Nominative, Singular
नित्यंalways
नित्यं:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
सर्वेन्द्रियसुसंयतःwell-restrained in all senses
सर्वेन्द्रियसुसंयतः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व-इन्द्रिय-सु-संयत
Formक्त (सम्+यम् → संयत), Masculine, Nominative, Singular

युधिछिर उवाच