Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

युधिष्ठिरस्य राज्याभिषेकः | Yudhiṣṭhira’s Royal Consecration

मुक्ता वीरक्षयात्‌ तस्मात्‌ संग्रामाद्‌ विजितद्विष: । क्षिप्रमुत्तरकार्याणि कुरु सर्वाणि भारत,“गाण्डीवधारी अर्जुन, पाण्डुपुत्र भीमसेन, तुम और माद्रीपुत्र पाण्डुकुमार नकुल- सहदेव--ये सभी शत्रुओंपर विजय पाकर इस वीरविनाशक संग्रामसे कुशलपूर्वक बच गये, इसे भी महान्‌ सौभाग्यकी ही बात समझनी चाहिये। भारत! अब आगे जो कार्य करने हैं, उन सबको शीघ्र पूर्ण कीजिये”

vaiśampāyana uvāca |

muktā vīrakṣayāt tasmāt saṅgrāmād vijitadviṣaḥ |

kṣipram uttarākāryāṇi kuru sarvāṇi bhārata ||

Freed from that battle which brought about the destruction of heroes, and having overcome your foes, swiftly accomplish all the remaining duties, O Bhārata.

मुक्ताःfreed, escaped
मुक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुक्त (मुच्-धातोः क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
वीरक्षयात्from the destruction of heroes
वीरक्षयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवीरक्षय
FormMasculine, Ablative, Singular
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
संग्रामात्from the battle
संग्रामात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Ablative, Singular
विजितद्विषःhaving conquered enemies
विजितद्विषः:
Karta
TypeAdjective
Rootविजितद्विष् (विजि-धातोः क्त + द्विष्)
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
उत्तरकार्याणिthe subsequent tasks
उत्तरकार्याणि:
Karma
TypeNoun
Rootउत्तरकार्य
FormNeuter, Accusative, Plural
कुरुdo, accomplish
कुरु:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative (Lot), Second, Singular, Parasmaipada
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Plural
भारतO Bharata
भारत:
Sampradana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (addressee, descendant of Bharata)
S
saṅgrāma (battle/war)