Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Śukasya Janma-yoga-phalaṁ — Vyāsasya Tapasā Putrārthaḥ (Śānti-parva 310)

प्रभवं चाप्ययं चैव कालसंख्यां तथैव च । वक्तुमर्हसि विप्रेन्द्र त्वदनुग्रहकाड्क्षिण:,जनक बोले--ब्रह्मर्षे! इन्द्रियाँ कितनी हैं? प्रकृतिके कितने भेद माने गये हैं? अव्यक्त क्या है? और उससे परे परब्रह्म परमात्माका क्‍या स्वरूप है? सृष्टि और प्रलय क्या है? और कालकी गणना कैसे की जाती है? विप्रेन्द्र! ये सब बतानेकी कृपा करें; क्योंकि हमलोग आपकी कृपाके अभिलाषी हैं

prabhavaṃ cāpyayaṃ caiva kālasaṅkhyāṃ tathaiva ca | vaktum arhasi viprendra tvad-anugraha-kāṅkṣiṇaḥ ||

Janaka said: “O foremost of Brahmins, be pleased to explain to us the origin and dissolution (of the cosmos), and likewise the reckoning of Time. We seek your favor and instruction.”

प्रभवम्origin, creation
प्रभवम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभव
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अयम्dissolution, decay (laya)
अयम्:
Karma
TypeNoun
Rootअय
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
काल-संख्याम्the reckoning/measure of time
काल-संख्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootकालसङ्ख्या
FormFeminine, Accusative, Singular
तथाthus, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed, also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
वक्तुम्to speak, to explain
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormTumun (infinitive), Parasmaipada (usage-neutral)
अर्हसिyou are fit/ought (to)
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent (Lat), Second, Singular, Parasmaipada
विप्र-इन्द्रO best of Brahmins
विप्र-इन्द्र:
TypeNoun
Rootविप्रेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वत्-अनुग्रह-काङ्क्षिणःdesiring your favor/grace
त्वत्-अनुग्रह-काङ्क्षिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्वदनुग्रहकाङ्क्षिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

जनक उवाच

J
Janaka