Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

सांख्ययोगभेदः तथा योगबलोपदेशः

Sāṃkhya–Yoga Distinction and Instruction on Yogic Strength

तमुवाच महादेवो गच्छ शिक्षेन मोक्षणम्‌ | इति सर्वाणि स्रोतांसि रुद्ध्वा त्रिदशपुड़व:,तब महादेवजीने उनसे कहा--'शिश्नके मार्गसे ही तुम्हारा उद्धार होगा, अतः उसीसे निकलो।' ऐसा कहकर देवेश्वर शिवने अन्य सारे द्वार रोक दिये

tam uvāca mahādevo gaccha śikṣena mokṣaṇam | iti sarvāṇi srotāṃsi ruddhvā tridaśapuṅgavaḥ ||

Bhishma said: Mahadeva addressed him, “Go—your deliverance is to be attained through the śiśna (the generative organ). Go forth by that way.” Having spoken thus, the foremost among the gods blocked all the other channels of exit.

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
महादेवःMahadeva (Śiva)
महादेवः:
Karta
TypeNoun
Rootमहादेव
FormMasculine, Nominative, Singular
गच्छgo
गच्छ:
TypeVerb
Rootगम्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
शिक्षेनby instruction/teaching
शिक्षेन:
Karana
TypeNoun
Rootशिक्षा
FormFeminine, Instrumental, Singular
मोक्षणम्liberation/release
मोक्षणम्:
Karma
TypeNoun
Rootमोक्षण
FormNeuter, Accusative, Singular
इतिthus/so (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Plural
स्रोतांसिchannels/streams/openings
स्रोतांसि:
Karma
TypeNoun
Rootस्रोतस्
FormNeuter, Accusative, Plural
रुद्ध्वाhaving blocked/closed
रुद्ध्वा:
TypeVerb
Rootरुध्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
त्रिदशपुङ्गवःthe bull/foremost among the gods (Śiva)
त्रिदशपुङ्गवः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रिदशपुङ्गव
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
M
Mahādeva (Śiva)
T
tridaśa (the gods)