Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Pitāmaha-sabhā-varṇana & Hariścandra-māhātmya

Description of Brahmā’s Assembly and the Eminence of Hariścandra

ब्रह्म॒व्रतमुपास्स्व त्वं प्रयतेनानतरात्मना । ततो<हं हिमवत्पृष्ठे समारब्धो महाव्रतम्‌,भरतश्रेष्ठ! मेरी वह बात सुनकर सहस्रों किरणोंवाले भगवान्‌ दिवाकरने कहा--“तुम एकाग्रचित्त होकर ब्रह्माजीके व्रतका पालन करो। वह श्रेष्ठ व्रत एक हजार वर्षोमें पूर्ण होगा।' तब मैंने हिमालयके शिखरपर आकर उस महान्‌ व्रतका अनुष्ठान आरम्भ कर दिया

nārada uvāca | brahmavrataṁ upāssva tvaṁ prayatenāntarātmanā | tato 'haṁ himavatpṛṣṭhe samārabdho mahāvratam |

Narada said: “You should observe the Brahmā-vow with disciplined effort and inwardly gathered mind. After that, I went to the heights of the Himālaya and began the undertaking of that great vow.”

ब्रह्मव्रतम्the Brahma-vow
ब्रह्मव्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मव्रत
FormNeuter, Accusative, Singular
उपास्स्वobserve; practice
उपास्स्व:
TypeVerb
Rootउप-आस्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
प्रयतेनwith self-control; with discipline
प्रयतेन:
Karana
TypeAdjective
Rootप्रयत
FormMasculine, Instrumental, Singular
अनतरात्मनाwith an undistracted inner self; with focused mind
अनतरात्मना:
Karana
TypeNoun
Rootअन्तरात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
ततःthen; thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
हिमवत्पृष्ठेon the back/ridge of Himavat (Himalaya)
हिमवत्पृष्ठे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहिमवत्पृष्ठ
FormNeuter, Locative, Singular
समारब्धःhaving begun; having undertaken
समारब्धः:
TypeVerb
Rootसम्-आ-रभ्
Formक्त, Masculine, Nominative, Singular
महाव्रतम्the great vow
महाव्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाव्रत
FormNeuter, Accusative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
B
Brahmā (implied by brahmavrata)
H
Himavat / Himālaya