Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

दुर्योधनकवचविमर्शः

Duryodhana’s Armor and the Tactical Reassessment

श्वरः शिर: श्रोष्यसे तस्य सैन्धवस्य रणे हृतम्‌ । समन्तपज्चकाद्‌ बाहूं विशोका भव मा रुद:,तुम कल ही सुनोगी कि रणक्षेत्रमें जयद्रथका मस्तक काट लिया गया है और वह समन्तपंचक क्षेत्रसे बाहर जा गिरा है। अत: शोक त्याग दो और रोना बंद करो

śvaḥ śiraḥ śroṣyase tasya saindhavasya raṇe hṛtam | samantapañcakād bāhūṃ viśokā bhava mā rudaḥ ||

“Tomorrow you will hear that the head of that Sindhu prince (Jayadratha) has been cut off in battle and has fallen beyond the Samantapañcaka field. Therefore, cast off grief; do not weep.”

श्वःtomorrow
श्वः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootश्वस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक)
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रोष्यसेyou will hear
श्रोष्यसे:
Karta
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
तस्यof that (man)
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सैन्धवस्यof the Sindhu-king (Jayadratha)
सैन्धवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसैन्धव
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
हृतम्taken away / carried off (cut off)
हृतम्:
Karma
TypeVerb
Rootहृत (√हृ)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
समन्तपञ्चकात्from Samantapañcaka
समन्तपञ्चकात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसमन्तपञ्चक
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
बहिःoutside
बहिः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootबहिस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (देशवाचक)
विशोकाfree from grief
विशोका:
Karta
TypeAdjective
Rootविशोक
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवbe (become)
भव:
Karta
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
रुदःweep
रुदः:
Karta
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (वैदिक/छान्दस रूप)

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
J
Jayadratha (Saindhava)
S
Samantapañcaka