Shloka 12
Cakravyūha-saṃkalpaḥ, Saṃśaptaka-āhvānaṃ, Saubhadra-vikrīḍitam
Drona Parva, Adhyāya 32
Devanagari script
आसीच्छक्त्यासिसम्पातो युद्धमासीत् परश्वधै: । प्रकृष्टमसियुद्धं च बभूव कटुकोदयम्,उस युद्धमें शक्ति और खड़्गोंके घातक प्रहार हो रहे थे। फरसोंसे मार-काट हो रही थी। तलवार खीचंकर उसके द्वारा ऐसा भयंकर युद्ध हो रहा था कि उसका कटु परिणाम प्रत्यक्ष सामने आ रहा था
Translation
In that battle, deadly blows of spear and sword fell in ceaseless succession. Axes too hewed down men in slaughter. And the clash of blades grew so dreadful that its bitter outcome seemed to stand revealed before their eyes.
Word by Word
आसीत्was/occurred
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन
शक्त्याwith a spear/śakti-weapon
शक्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
असिsword
असि:
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्पातःa rush/assault; a swooping attack
सम्पातः:
Karta
TypeNoun
Rootसम्पात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आसीत्was/occurred
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन
परश्वधैःwith axes
परश्वधैः:
Karana
TypeNoun
Rootपरश्वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
प्रकृष्टम्excellent; intense; very strong
प्रकृष्टम्:
TypeAdjective
Rootप्रकृष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असिsword
असि:
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
युद्धम्battle; sword-fight
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बभूवbecame; came to be
बभूव:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथम, एकवचन
कटुbitter; harsh; dreadful
कटु:
TypeAdjective
Rootकटु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उदयम्rise; appearance; outcome (coming forth)
उदयम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes