Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

द्रोणपर्व — अध्याय २७: सुशर्माह्वानम्, अर्जुनस्य प्रतिनिवर्तनम्, भगदत्तेन गजप्रहारः

इन्द्रादनवर: संख्ये गजयानविशारद: । प्रथमो गजयोधानां पृथिव्यामिति मे मति:,“मेरा तो यह विश्वास है कि वे युद्धमें इन्द्रसे कम नहीं है। भगदत्त हाथीकी सवारीमें कुशल और गजारोही योद्धाओंमें इस पृथ्वीपर सबसे प्रधान हैं

indrād anavaraḥ saṅkhye gajayāna-viśāradaḥ | prathamo gajayodhānāṃ pṛthivyām iti me matiḥ ||

Sañjaya said: “In battle he is in no way inferior to Indra. Skilled in the art of fighting from an elephant, Bhagādattā is, in my judgment, the foremost of elephant-warriors upon this earth.”

इन्द्रात्from Indra / than Indra
इन्द्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Ablative, Singular
अनवरःnot inferior
अनवरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनवर
FormMasculine, Nominative, Singular
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्या
FormFeminine, Locative, Singular
गजयानविशारदःskilled in elephant-riding
गजयानविशारदः:
Karta
TypeAdjective
Rootगजयानविशारद
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रथमःthe foremost
प्रथमः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रथम
FormMasculine, Nominative, Singular
गजयोधानाम्of elephant-warriors
गजयोधानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगजयोध
FormMasculine, Genitive, Plural
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
मेof me / my
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
मतिःopinion, belief
मतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमति
FormFeminine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
I
Indra
B
Bhagādattā
E
elephant (gaja)

Educational Q&A

The verse highlights discernment in assessing strength: true leadership in war depends on recognizing specialized expertise (here, elephant-combat) and giving due weight to proven capability rather than mere reputation.

Sañjaya, reporting the battlefield situation, praises Bhagādattā’s exceptional skill as an elephant-mounted fighter, declaring him unrivaled among such warriors and likening his battle-power to that of Indra.