Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

द्रोणपर्व — अध्याय २७: सुशर्माह्वानम्, अर्जुनस्य प्रतिनिवर्तनम्, भगदत्तेन गजप्रहारः

ट्रुमाचलाग्राम्बुधरै: समकाया: सुकल्पिता: । हतारोहा:ः क्षितौ पेतुर्द्धिपा: पार्थशराहता:,वृक्ष, पर्वत-शिखर और मेघोंके समान विशाल एवं ऊँचे शरीरवाले, सजे-सजाये हाथी, जिनके सवार पहले ही मार दिये गये थे, अर्जुनके बाणोंसे आहत होकर पृथ्वीपर गिर पड़े

sañjaya uvāca |

trumācalāgrāmbudharaiḥ samakāyāḥ sukalpitāḥ |

hatārohāḥ kṣitau petur dvipāḥ pārthaśarāhatāḥ ||

Sañjaya said: The well-adorned elephants—huge and lofty in body, like trees, mountain-peaks, and rain-bearing clouds—whose riders had already been slain, were struck by Arjuna’s arrows and fell upon the earth.

वृक्षtree
वृक्ष:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वत-शिखरmountain-peak
पर्वत-शिखर:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वत-शिखर
FormNeuter, Nominative, Singular
मेघcloud
मेघ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमेघ
FormMasculine, Nominative, Singular
समानsimilar (to)
समान:
Karta
TypeAdjective
Rootसमान
FormMasculine, Nominative, Plural
विशालhuge
विशाल:
Karta
TypeAdjective
Rootविशाल
FormMasculine, Nominative, Plural
ऊर्ध्वtall, lofty
ऊर्ध्व:
Karta
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व
FormMasculine, Nominative, Plural
शरीरbodies
शरीर:
Karta
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Nominative, Plural
वालेpossessing (having)
वाले:
Karta
TypeAdjective
Rootवत्
FormMasculine, Nominative, Plural
सजे-सजायेdecorated, well-adorned
सजे-सजाये:
Karta
TypeAdjective
Rootसज्जित
FormMasculine, Nominative, Plural
हस्तीelephants
हस्ती:
Karta
TypeNoun
Rootहस्तिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
येषाम्of whom/whose
येषाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Genitive, Plural
आरोहाःriders
आरोहाः:
Karta
TypeNoun
Rootआरोह
FormMasculine, Nominative, Plural
पूर्वम्previously, earlier
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
Formtrue
हताःkilled
हताः:
Karta
TypeAdjective
Rootहन्
FormMasculine, Nominative, Plural
पार्थ-शर-आहताःwounded by Arjuna's arrows
पार्थ-शर-आहताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपार्थ-शर-आहत
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षितौon the earth/ground
क्षितौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षिति
FormFeminine, Locative, Singular
पेतुःfell
पेतुः:
TypeVerb
Rootपत्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Pārtha)
E
elephants (dvipāḥ)
A
arrows (śarāḥ)
E
earth/ground (kṣiti)

Educational Q&A

Power and grandeur in war are fragile: once the guiding rider is removed, even massive elephants become vulnerable. The verse highlights the ethical weight of martial skill—actions in battle produce immediate, irreversible outcomes.

Sañjaya describes elephants, splendid and enormous like trees, mountain-peaks, and clouds, whose riders have already been killed; struck by Arjuna’s arrows, the elephants collapse onto the ground.