Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Śiva’s Battlefield Manifestation and Vyāsa’s Śatarudrīya Exposition (शिवप्रादुर्भावः शतरुद्रीयव्याख्यानम्)

निवार्य तान्‌ बाणगणैर्युधि राजन्‌ धनंजय: । जघान तावकान्‌ योधान्‌ वज्रपाणिरिवासुरान्‌,राजन! युद्धस्थलमें अर्जुनने अपने बाण-समूहोंद्वारा आपके उन योद्धाओंको रोककर जैसे वज्रपाणि इन्द्र असुरोंका संहार करते हैं, उसी प्रकार उन सबका वध कर डाला

nivārya tān bāṇagaṇair yudhi rājan dhanañjayaḥ | jaghāna tāvakān yodhān vajrapāṇir ivāsurān ||

Sañjaya said: O King, in the thick of battle Dhanañjaya (Arjuna), checking those warriors with volleys of arrows, struck down your fighters—just as Vajrapāṇi Indra destroys the Asuras.

निवार्यhaving restrained
निवार्य:
TypeVerb
Rootनि-√वृ (वारयति)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्ययभाव), परस्मैपद-प्रयोगार्थ, having restrained/checked
तान्those (men)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
बाणगणैःwith groups of arrows
बाणगणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाणगण
FormMasculine, Instrumental, Plural
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
जघानslew
जघान:
TypeVerb
Root√हन्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
तावकान्your
तावकान्:
Karma
TypeAdjective
Rootतावक
FormMasculine, Accusative, Plural
योधान्warriors
योधान्:
Karma
TypeNoun
Rootयोद्धृ (योध)
FormMasculine, Accusative, Plural
वज्रपाणिःVajrapāṇi (Indra)
वज्रपाणिः:
Karta
TypeNoun
Rootवज्रपाणि
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
असुरान्asuras
असुरान्:
Karma
TypeNoun
Rootअसुर
FormMasculine, Accusative, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
A
Arjuna (Dhanañjaya)
I
Indra (Vajrapāṇi)
A
Asuras
K
Kaurava warriors (tāvakāḥ yodhāḥ)
A
arrows (bāṇa)
B
battlefield (yuddha)

Educational Q&A

The verse highlights the epic’s war-ethic: a kṣatriya’s duty is executed with resolute force amid tragic conflict. Arjuna’s action is presented not as personal cruelty but as battlefield necessity, conveyed through a divine simile (Indra vs. Asuras) that frames martial power within a cosmic order.

Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that Arjuna, using dense volleys of arrows, halts the advance of the Kaurava warriors and then kills many of them, likening his onslaught to Indra’s thunderbolt-driven destruction of the Asuras.