Shloka 25
वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च
The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel
Devanagari script
रक्ष्यमाणश्न बलिभिश्छादयामास सात्यकिम् । त॑ छाद्यमानं विशिखैर्दृष्टवा संनतपर्वभि:
Transliteration
sañjaya uvāca | rakṣyamāṇaś ca balibhiś chādayāmāsa sātyakim | taṁ chādyamānaṁ viśikhair dṛṣṭvā saṁnataparvabhiḥ ||
Translation
Sañjaya said: Though protected by mighty warriors, he covered (overwhelmed) Sātyaki. Seeing Sātyaki being thus screened and struck by arrows with well-joined knots, the battle’s pressure intensified—showing how, in war, even a valiant fighter’s safety depends on the strength and vigilance of his protectors.
Word by Word
रक्ष्यमाणःbeing protected / while being guarded
रक्ष्यमाणः:
Karta
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formशानच् (वर्तमानकाले कर्मणि/मध्यभावे), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बलिभिःby the strong (men/warriors)
बलिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
छादयामासcovered / concealed
छादयामास:
Karta
TypeVerb
Rootछाद् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद; कथन-भूतार्थे), प्रथम, एकवचन
सात्यकिम्Sātyaki
सात्यकिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसात्यकि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
छाद्यमानम्being covered
छाद्यमानम्:
Karma
TypeVerb
Rootछाद् (धातु)
Formशानच् (वर्तमानकाले कर्मणि), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विशिखैःwith arrows
विशिखैः:
Karana
TypeNoun
Rootविशिख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा (अव्यय-भाव), पूर्वकाल, कर्तरि
संनतपर्वभिःby (arrows) having bent joints/knots (i.e., well-jointed shafts)
संनतपर्वभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसंनतपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
Speaker
सयजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaS
SātyakiA
arrows (viśikha)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes