Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

Śalya–Bhīma Gadāyuddham (मद्रराज-भीमसेन गदायुद्धम्)

लक्ष्मण: क्षत्रदेवेन विमर्दमकरोद्‌ भृशम्‌ | यथा विष्णु: पुरा राजन्‌ हिरण्याक्षेण संयुगे,राजन! जैसे पूर्वकालमें भगवान्‌ विष्णु हिरण्याक्षके साथ युद्ध करते थे, उसी प्रकार उस रफणक्षेत्रमें लक्ष्मण क्षत्रदेवके साथ भारी संग्राम कर रहा था

sañjaya uvāca | lakṣmaṇaḥ kṣatradevena vimardam akarod bhṛśam | yathā viṣṇuḥ purā rājan hiraṇyākṣeṇa saṃyuge ||

Sañjaya said: Lakshmana fought fiercely with Kshatradeva. O King, just as Lord Vishnu once battled Hiranyaksha in ancient times, so too did Lakshmana engage in a tremendous clash on that battlefield—an image meant to convey overwhelming valor and the terrifying intensity of war.

लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootलक्ष्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रदेवेनby/with Kshatradeva
क्षत्रदेवेन:
Karana
TypeNoun
Rootक्षत्रदेव
FormMasculine, Instrumental, Singular
विमर्दम्crushing fight, fierce combat
विमर्दम्:
Karma
TypeNoun
Rootविमर्द
FormMasculine, Accusative, Singular
अकरोत्did/made
अकरोत्:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperfect (Lan), Third, Singular
भृशम्exceedingly, greatly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Nominative, Singular
पुराformerly, in olden times
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
हिरण्याक्षेणby/with Hiranyaksha
हिरण्याक्षेण:
Karana
TypeNoun
Rootहिरण्याक्ष
FormMasculine, Instrumental, Singular
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormNeuter, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
L
Lakshmana
K
Kshatradeva
V
Vishnu
H
Hiranyaksha
K
King Dhritarashtra