Shloka 3

अथवा शून्यमासीत्‌ तत्‌ येन यातः स सात्यकि: । हतभूयिष्ठमथवा येन यातः स सात्यकि:,अथवा जिस मार्गसे सात्यकि आगे बढ़े थे, वह वीरोंसे शून्य तो नहीं हो गया था या वहाँके अधिकांश सैनिक मारे तो नहीं गये थे

athavā śūnyam āsīt tat yena yātaḥ sa sātyakiḥ | hatabhūyiṣṭham athavā yena yātaḥ sa sātyakiḥ ||

Ghṛtayaṭra said: “Or was that route by which Sātyaki advanced now left empty of warriors? Or, along the path he took, have most of the soldiers been slain?”

अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
शून्यम्empty, void
शून्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootशून्य
FormNeuter, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
तत्that (place/thing)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
येनby which; through which
येन:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
यातःgone, proceeded
यातः:
TypeVerb
Rootया
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सात्यकिःSatyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular
हतभूयिष्ठम्with most (men) slain; mostly slain
हतभूयिष्ठम्:
Karta
TypeAdjective
Rootहतभूयिष्ठ
FormNeuter, Nominative, Singular
अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
येनby which; through which
येन:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
यातःgone, proceeded
यातः:
TypeVerb
Rootया
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सात्यकिःSatyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular

घतयाट्र उवाच

S
Sātyaki
G
Ghṛtayaṭra

Educational Q&A

Even amid necessary warfare, the speaker’s concern highlights ethical awareness of collateral loss—measuring victory not only by movement or success, but by the human cost left in one’s wake.

Ghṛtayaṭra wonders about the condition of the battlefield corridor through which Sātyaki advanced—whether it has become deserted because fighters fled, or because most were killed during his passage.