Shloka 87
Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)
Devanagari script
ततः कृत्वा विधिं सर्व शिबिरस्य यथाविधि । प्रदध्यौ शोकसंतप्तो भ्रातृव्यसनकर्शित:,वह शिबिरकी यथायोग्य सारी आवश्यक व्यवस्था करके भाइयोंके मारे जानेसे दुःखी एवं शोकसंतप्त हो चिन्तामें डूब गया
Transliteration
tataḥ kṛtvā vidhiṁ sarvaṁ śibirasya yathāvidhi | pradadhyau śokasaṁtapto bhrātṛvyasanakarśitaḥ ||
Translation
Sañjaya said: Then, having duly completed all the prescribed arrangements for the camp in the proper manner, he sank into anxious reflection—tormented by grief and worn down by the calamity that had befallen his brothers.
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्ययम्
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Karana
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
विधिम्procedure/rites/arrangement
विधिम्:
Karma
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
सर्वम्all/entire
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम् (विधिम् इति विशेषणम्)
शिबिरस्यof the camp
शिबिरस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिबिर (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गः, षष्ठी, एकवचनम्
यथाas/how
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formअव्ययम्
विधिrule/prescription
विधि:
Karana
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम् (अव्ययीभावे प्रयोगः: यथाविधि = विधिना)
प्रदध्यौhe pondered/meditated
प्रदध्यौ:
Karta
TypeVerb
Rootध्यै (धातु) / ध्याय्
Formलिट् (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
शोकgrief
शोक:
Karana
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-तत्पुरुषे पूर्वपदम् (शोकसंतप्तः)
संतप्तःafflicted/burnt (by)
संतप्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंतप्त (तप् धातोः क्त-प्रत्ययान्तः)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
भ्रातृof (his) brothers
भ्रातृ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-तत्पुरुषे पूर्वपदम् (भ्रातृव्यसनकर्शितः)
व्यसनcalamity/misfortune
व्यसन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootव्यसन (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-तत्पुरुषे मध्यपदम् (भ्रातृ-व्यसन-)
कर्शितःworn down/tormented
कर्शितः:
Karta
TypeAdjective
Rootकर्शित (कृश्/कर्ष् धातोः क्त-प्रत्ययान्तः)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaŚ
śibira (military camp)B
brothers (bhrātṛ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes