Previous Verse
Next Verse

Shloka 127

Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava

श्वरकड़्कशालावृकगृध्रकाकै: क्रव्यादसड्घैश्न तरक्षुभिश्न । उपेतकूलां ददृशुर्मनुष्या: क्रूरां महावैतरणीप्रकाशाम्‌,उसके दोनों किनारोंपर कुत्ते, कौवे, भेड़िये, गीध, कंक, तरक्षु- तथा अन्यान्य मांसभक्षी जन्तु निवास करते थे। उस भयानक नदीको लोगोंने महावैतरणीके समान देखा

sañjaya uvāca | śvarakaṅkaśālāvṛkagṛdhrakākaiḥ kravyādasaṅghaiś ca tarakṣubhiś ca | upetakūlāṃ dadṛśur manuṣyāḥ krūrāṃ mahāvaitaraṇīprakāśām ||

Sañjaya said: People beheld a cruel river, its banks thronged with packs of flesh-eating creatures—dogs, crows, wolves, vultures, kankas and hyenas—appearing like the great Vaitaraṇī. The vision evokes the moral horror of war: a landscape where violence draws scavengers and the boundary between battlefield and hell becomes indistinct.

श्वby dogs
श्व:
Karana
TypeNoun
Rootश्वन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
कर्कशby herons (karkaśa)
कर्कश:
Karana
TypeNoun
Rootकर्कश
FormMasculine, Instrumental, Plural
शालावृकby jackals
शालावृक:
Karana
TypeNoun
Rootशालावृक
FormMasculine, Instrumental, Plural
गृध्रby vultures
गृध्र:
Karana
TypeNoun
Rootगृध्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
काकby crows
काक:
Karana
TypeNoun
Rootकाक
FormMasculine, Instrumental, Plural
क्रव्यादby flesh-eaters
क्रव्याद:
Karana
TypeNoun
Rootक्रव्याद
FormMasculine, Instrumental, Plural
सङ्घैःby groups
सङ्घैः:
Karana
TypeNoun
Rootसङ्घ
FormMasculine, Instrumental, Plural
and / also
:
TypeIndeclinable
Root
तरक्षुभिःby hyenas (tarakṣu)
तरक्षुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootतरक्षु
FormMasculine, Instrumental, Plural
उपेतapproached / reached
उपेत:
Karma
TypeAdjective
Rootउप-इ (उपेत)
FormFeminine, Accusative, Singular
कूलाम्bank/shore (having banks)
कूलाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकूल
FormFeminine, Accusative, Singular
ददृशुःsaw
ददृशुः:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect, 3, Plural
मनुष्याःmen/people
मनुष्याः:
Karta
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Nominative, Plural
क्रूराम्cruel/terrible
क्रूराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootक्रूर
FormFeminine, Accusative, Singular
महावैतरणीof the great Vaitaraṇī (river of hell)
महावैतरणी:
TypeNoun
Rootमहावैतरणी
FormFeminine, Genitive, Singular
प्रकाशाम्resembling / having the appearance
प्रकाशाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रकाश
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
M
Mahā-Vaitaraṇī (Vaitaraṇī river, infernal comparison)
D
dogs
C
crows
W
wolves
V
vultures
K
kanka birds
H
hyenas
F
flesh-eating scavengers