Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

भीष्मविक्रमदर्शनं तथा क्रौञ्चारुणव्यूहविधानम् | Bhīṣma’s Ascendancy and the Organization of the Krauñcāruṇa Formation

शमो5 दमस्तप: 3 शौच क्षान्तिरार्जवमेव" 5 च | ज्ञानं? विज्ञानमास्तिक्यं८ 5 ब्रह्मकर्म स्वभावजम्‌

śamo damas tapaḥ śaucaṁ kṣāntir ārjavam eva ca | jñānaṁ vijñānam āstikyaṁ brahma-karma svabhāva-jam ||

Serenity of mind, self-restraint, austerity, purity, forbearance, and straightforwardness; also knowledge, realized discernment, and faith in the sacred order—these are the natural duties that arise from one’s inborn disposition as a brāhmaṇa.

शमःtranquility, calmness
शमः:
Karta
TypeNoun
Rootशम
FormMasculine, Nominative, Singular
दमःself-control
दमः:
Karta
TypeNoun
Rootदम
FormMasculine, Nominative, Singular
तपःausterity
तपः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
शौचम्purity, cleanliness
शौचम्:
Karta
TypeNoun
Rootशौच
FormNeuter, Nominative, Singular
क्षान्तिःforbearance, patience
क्षान्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षान्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
आर्जवम्straightforwardness, honesty
आर्जवम्:
Karta
TypeNoun
Rootआर्जव
FormNeuter, Nominative, Singular
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Nominative, Singular
विज्ञानम्discernment, realized knowledge
विज्ञानम्:
Karta
TypeNoun
Rootविज्ञान
FormNeuter, Nominative, Singular
आस्तिक्यम्faith (in the Veda/afterlife), piety
आस्तिक्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootआस्तिक्य
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्रह्मकर्मthe duty/work of a Brahmin
ब्रह्मकर्म:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + कर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
स्वभावजम्born of (one's) own nature; innate
स्वभावजम्:
TypeAdjective
Rootस्वभाव + ज
FormNeuter, Nominative, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna
B
brāhmaṇa (as a social-spiritual role)