Shloka 17
Devanagari script
इच्छन्नपि हि लोकांस्त्रीन् जीवयेथा मृतानिमान् । किं पुनर्दयितं जात॑ स्वस्रीयस्यात्मजं मृतम्,“तुम चाहो तो मृत्युके मुखमें पड़े हुए तीनों लोकोंको जिला सकते हो, फिर अपने भानजेके इस प्यारे पुत्रको, जो मर चुका है, जीवित करना तुम्हारे लिये कौन बड़ी बात है
Translation
“If you but will it, you could restore to life the three worlds themselves, though they had fallen into the jaws of death. How much less, then, is it for you to revive this beloved son of your nephew, though he lies dead?”
Word by Word
इच्छन्wishing, desiring
इच्छन्:
Karta
TypeVerb
Rootइष् (इच्छ्)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, प्रथमा, एकवचन
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
त्रीन्three
त्रीन्:
TypeAdjective
Rootत्रि
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
जीवयेथाःyou could revive / make live
जीवयेथाः:
TypeVerb
Rootजीव्
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, मध्यम, एकवचन, णिच् (causative)
मृतान्dead
मृतान्:
TypeAdjective
Rootमृत (√मृ)
Formक्त (भूतकृदन्त), पुं, द्वितीया, बहुवचन
इमान्these
इमान्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
Formनपुं, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पुनःagain; then; moreover
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
दयितम्beloved, dear
दयितम्:
TypeAdjective
Rootदयित (√दा/दय् in sense 'to love')
Formक्त (भूतकृदन्त), नपुं, द्वितीया, एकवचन
जातम्born; arisen
जातम्:
TypeAdjective
Rootजात (√जन्)
Formक्त (भूतकृदन्त), नपुं, द्वितीया, एकवचन
स्वस्रीयस्यof the sister's son (nephew)
स्वस्रीयस्य:
TypeNoun
Rootस्वस्रीय
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
आत्मजम्son (lit. self-born)
आत्मजम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मज
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
मृतम्dead
मृतम्:
TypeAdjective
Rootमृत (√मृ)
Formक्त (भूतकृदन्त), पुं, द्वितीया, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes