Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः

Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira

पितृवद्‌ भ्रातृवच्चैव भवन्त: पालयन्ति नः । न च दुर्योधन: किंचिदयुक्तं कृतवान्‌ नृप:,“आपलोग पिता और बड़े भाईके समान हमारा पालन करते आये हैं। राजा दुर्योधनने भी हमारे साथ कोई अनुचित बर्ताव नहीं किया है

pitṛvad bhrātṛvaccaiva bhavantaḥ pālayanti naḥ | na ca duryodhanaḥ kiñcid ayuktaṃ kṛtavān nṛpaḥ |

“You have cared for us as a father and as elder brothers. And King Duryodhana, too, has done nothing improper toward us.”

पितृवत्like a father
पितृवत्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootपितृ
Formavyaya (वत्-प्रत्ययान्त अव्यय)
भ्रातृवत्like an elder brother
भ्रातृवत्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootभ्रातृ
Formavyaya (वत्-प्रत्ययान्त अव्यय)
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formavyaya
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
Formavyaya
भवन्तःyou (honorific, plural)
भवन्तः:
Karta
TypeNoun
Rootभवत्
Formmasculine, nominative, plural
पालयन्तिprotect/maintain
पालयन्ति:
TypeVerb
Rootपालय् (पाल्)
Formpresent tense (लट्), parasmaipada, 3rd person, plural
नःus/our
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formgenitive/dative, plural (enclitic)
not
:
TypeIndeclinable
Root
Formavyaya (negation)
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formavyaya
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
Formmasculine, nominative, singular
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karma
TypePronoun
Rootकिञ्चित्
Formneuter, accusative, singular (indefinite)
अयुक्तम्improper/unjust
अयुक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअयुक्त
Formneuter, accusative, singular
कृतवान्has done/did
कृतवान्:
TypeVerb
Rootकृ
Formpast active participle (क्तवतुँ), masculine, nominative, singular
नृपःthe king
नृपः:
Karta
TypeNoun
Rootनृप
Formmasculine, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
D
Duryodhana