Shloka 10

वनवासनिवृत्तेषु भवत्सु कुरुनन्दन । कुरुक्षेत्रात्‌ पिता तुभ्यं गड़गाद्वारं ययौ नृप,कुरुकुलको आनन्दित करनेवाले नरेश! जब तुमलोग वनसे लौट आये, तब तुम्हारे बुद्धिमान्‌ ताऊ राजा धुृतराष्ट्र गान्धारी, बहू कुन्ती, सूत संजय, अग्निहोत्र और पुरोहितके साथ कुरुक्षेत्रसे गड़ाद्वार (हरिद्वार)-को चले गये

nārada uvāca | vanavāsa-nivṛtteṣu bhavatsu kurunandana | kurukṣetrāt pitā tubhyaṃ gaṅgādvāraṃ yayau nṛpa ||

Narada said: “O joy of the Kurus, when you had returned from your forest-dwelling, your father (the elder of your line) departed from Kurukṣetra for Gaṅgādvāra (Haridwar).”

वनवास-निवृत्तेषुwhen (you were) returned from forest-dwelling
वनवास-निवृत्तेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवनवास-निवृत्त
FormMasculine, Locative, Plural
भवत्सुamong you / when you (all) were (so)
भवत्सु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Locative, Plural
कुरु-नन्दनO delight of the Kurus
कुरु-नन्दन:
TypeNoun
Rootकुरुनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
कुरुक्षेत्रात्from Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र
FormNeuter, Ablative, Singular
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
तुभ्यम्to you / for you
तुभ्यम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
गङ्गा-द्वारम्to Gaṅgā-dvāra (Haridvāra)
गङ्गा-द्वारम्:
Karma
TypeNoun
Rootगङ्गाद्वार
FormNeuter, Accusative, Singular
ययौwent
ययौ:
TypeVerb
Rootया (याति)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular

नारद उवाच

N
Narada
K
Kuru prince/king (addressed as Kurunandana, Nṛpa)
K
Kurukshetra
G
Gaṅgādvāra (Haridwar)
G
Gaṅgā (implied by Gaṅgādvāra)

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic transition from worldly rule to spiritual withdrawal: after fulfilling duties and witnessing the consequences of conflict, elders seek purification and inner restraint through pilgrimage and a life oriented toward liberation rather than power.

Narada informs the Kuru king that after the listeners returned from forest life, the elder of their family departed from Kurukṣetra to Gaṅgādvāra (Haridwar), signaling the elders’ movement toward an āśrama-based life of renunciation and sacred observance.