Shloka 22
नारदेन धृतराष्ट्रगतिवर्णनम् | Nārada’s Account of Dhṛtarāṣṭra’s Future Course
Devanagari script
प्रविष्ट: स महात्मान भ्राता ते बुद्धिसत्तम: । दृष्टवा महात्मा कौन्तेयं महायोगबलान्वित:
Translation
Then the great-souled Vidura—your brother, foremost in wisdom—endowed with mighty yogic power, on seeing the noble Kunteya (Yudhiṣṭhira), entered into his body and abided there.
Word by Word
प्रविष्टःentered (having entered)
प्रविष्टः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-विश्
Formक्त, पुं, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
तेyour
ते:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formषष्ठी, एकवचन
बुद्धिसत्तमःbest among the wise
बुद्धिसत्तमः:
Karta
TypeAdjective
Rootबुद्धिसत्तम
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Karana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (त्वान्त), कर्तरि
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
कौन्तेयम्Kunti’s son (Yudhiṣṭhira)
कौन्तेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootकौन्तेय
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
महायोगबलान्वितःendowed with great yogic power
महायोगबलान्वितः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहायोगबलान्वित
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes