Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

Aṣṭāvakra–Strī-saṃvāda: Dhṛti, hospitality, and a dispute on autonomy

मन्दारपुष्पै: संकीर्णा तथा मन्दाकिनीं नदीम्‌ | स्वयंप्रभाश्चव मणयो वजैर्भूमिश्व भूषिता,उस प्रदेशमें मन्दाकिनी नदी प्रवाहित होती थी, जिसके स्रोतमें मन्दारके पुष्प बह रहे थे। वहाँ स्वयं प्रकाशित होनेवाली मणियाँ अपनी अद्भुत छटा बिखेर रही थीं। वहाँकी भूमि हीरोंसे जड़ी गयी थी

mandārapuṣpaiḥ saṅkīrṇā tathā mandākinīṃ nadīm | svayaṃprabhāś caiva maṇayo vajrair bhūmiś ca bhūṣitā ||

Bhishma said: “In that region flowed the river Mandākinī, its waters strewn with fallen mandāra blossoms. There, self-luminous gems cast their wondrous radiance, and even the very ground was adorned with diamonds.”

मन्दारपुष्पैःwith mandāra-flowers
मन्दारपुष्पैः:
Karana
TypeNoun
Rootमन्दारपुष्प
FormNeuter, Instrumental, Plural
संकीर्णाstrewn/covered
संकीर्णा:
Karta
TypeAdjective
Rootसंकीर्ण
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाand/also/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
मन्दाकिनीम्Mandākinī (river)
मन्दाकिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमन्दाकिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
नदीम्river
नदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Accusative, Singular
स्वयम्by itself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
प्रभाःself-luminous
प्रभाः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रभा
FormFeminine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मणयःgems/jewels
मणयः:
Karta
TypeNoun
Rootमणि
FormMasculine, Nominative, Plural
वज्रैःwith diamonds/adamant
वज्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootवज्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
भूमिःthe ground/earth
भूमिः:
Karta
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Nominative, Singular
भूषिताadorned/decorated
भूषिता:
Karta
TypeAdjective
Rootभूषित
FormFeminine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
M
Mandākinī (river)
M
Mandāra flowers
M
Maṇi (gems)
V
Vajra (diamonds)