Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

आदि पर्व, अध्याय 96 — काश्यकन्याहरणं, शाल्वसमागमः, अम्बावचनं च

Kāśī princesses taken; encounter with Śālva; Ambā’s declaration

अजमीढस्य चतुर्विशं पुत्रशतं बभूव कैकेय्यां गान्धार्या विशालायामक्षायां चेति । पृथक्‌ पृथक्‌ वंशधरा नृपतय: । तत्र वंशकर: संवरण:,अजमीढके कैकेयी, गान्धारी, विशाला तथा ऋक्षासे एक सौ चौबीस पुत्र हुए। वे सब पृथक्‌-पृथक्‌ वंशप्रवर्तक राजा हुए। इनमें राजा संवरण कुरुवंशके प्रवर्तक हुए

ajamīḍhasya caturviśaṃ putraśataṃ babhūva kaikeyyāṃ gāndhāryāṃ viśālāyām akṣāyāṃ ceti | pṛthak pṛthag vaṃśadharā nṛpatayaḥ | tatra vaṃśakaraḥ saṃvaraṇaḥ |

Vaiśampāyana said: Ajāmīḍha had one hundred and twenty-four sons, born of Kaikeyī, Gāndhārī, Viśālā, and Akṣā. Each became, in his own line, a bearer and continuer of a royal dynasty. Among them, Saṃvaraṇa is singled out as the one who established the principal lineage—becoming the progenitor through whom the Kuru line is carried forward.

अजमीढस्यof Ajamiḍha
अजमीढस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअजमीढ
FormMasculine, Genitive, Singular
चतुर्विंशम्twenty-four (as a group/total)
चतुर्विंशम्:
Karta
TypeAdjective
Rootचतुर्विंश
FormNeuter, Nominative, Singular
पुत्रशतम्a hundred sons
पुत्रशतम्:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्रशत
FormNeuter, Nominative, Singular
बभूवcame to be / was
बभूव:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect, 3rd, Singular
कैकेय्याम्in/through (wife) Kaikeyī
कैकेय्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकैकेयी
FormFeminine, Locative, Singular
गान्धार्याम्in/through (wife) Gāndhārī
गान्धार्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Locative, Singular
विशालायाम्in/through (wife) Viśālā
विशालायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविशाला
FormFeminine, Locative, Singular
ऋक्षायाम्in/through (wife) Ṛkṣā
ऋक्षायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootऋक्षा
FormFeminine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
पृथक्separately
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
पृथक्separately (each)
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
वंशधराःlineage-bearers / founders of lines
वंशधराः:
Karta
TypeNoun
Rootवंशधर
FormMasculine, Nominative, Plural
नृपतयःkings
नृपतयः:
Karta
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere/among them
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वंशकरःlineage-maker / progenitor
वंशकरः:
Karta
TypeNoun
Rootवंशकर
FormMasculine, Nominative, Singular
संवरणःSaṃvaraṇa
संवरणः:
Karta
TypeNoun
Rootसंवरण
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Ajāmīḍha
K
Kaikeyī
G
Gāndhārī
V
Viśālā
A
Akṣā
S
Saṃvaraṇa

Educational Q&A

The verse highlights the ethical-political ideal of orderly dynastic continuity: many sons may found separate branches, yet the tradition identifies a principal line (here through Saṃvaraṇa) that carries the central royal succession forward.

Vaiśampāyana continues the genealogical account: Ajāmīḍha’s 124 sons are listed as born from four queens, each becoming a lineage-holder, and Saṃvaraṇa is marked out as the key founder through whom the main Kuru line proceeds.