Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

आदि पर्व, अध्याय 96 — काश्यकन्याहरणं, शाल्वसमागमः, अम्बावचनं च

Kāśī princesses taken; encounter with Śālva; Ambā’s declaration

अत्रानुवंशशलोको भवति-- तंसुं सरस्वती पुत्र मतिनारादजीजनत्‌ | ईलिनं जनयामास कालिंग्यां तंसुरात्मजम्‌,यहाँ वंशपरम्पराका सूचक श्लोक इस प्रकार है-- सरस्वतीने मतिनारसे तंसु नामक पुत्र उत्पन्न किया और तंसुने कलिंगराजकुमारीके गर्भसे ईलिन नामक पुत्रको जन्म दिया

atrānuvaṁśaśloko bhavati— taṁsuṁ sarasvatī putraṁ matinārād ajījanat | īlinaṁ janayāmāsa kāliṅgyāṁ taṁsur ātmajam ||

Vaiśampāyana said: “Here is the genealogical verse that marks the succession of the lineage: Sarasvatī bore a son named Taṃsu from Matināra; and Taṃsu, in turn, begot his son Ilina from a princess of Kaliṅga.”

अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
अनुवंशशलोकःa genealogical (lineage-indicating) verse
अनुवंशशलोकः:
Karta
TypeNoun
Rootअनुवंश-श्लोक
FormMasculine, Nominative, Singular
भवतिis/occurs
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
सुम्Su (proper name)
सुम्:
Karma
TypeNoun
Rootसु
FormMasculine, Accusative, Singular
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta
TypeNoun
Rootसरस्वती
FormFeminine, Nominative, Singular
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
मतिनारात्from Matināra
मतिनारात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमतिनार
FormMasculine, Ablative, Singular
अजीजनत्gave birth to / generated
अजीजनत्:
TypeVerb
Rootजन्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
ईलिनम्Īlina (proper name)
ईलिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootईलिन
FormMasculine, Accusative, Singular
जनयामासbegot / caused to be born
जनयामास:
TypeVerb
Rootजन्
FormPerfect periphrastic (Lिट्-परस्मैपद, periphrastic), 3rd, Singular, Parasmaipada
कालिङ्ग्याम्in/through the Kāliṅgī (Kaliṅga princess)
कालिङ्ग्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकालिङ्गी
FormFeminine, Locative, Singular
तंसुःTaṃsu (proper name)
तंसुः:
Karta
TypeNoun
Rootतंसु
FormMasculine, Nominative, Singular
आत्मजम्own son
आत्मजम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मज
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Sarasvatī
M
Matināra
T
Taṁsu
I
Ilina (Īlina)
K
Kaliṅga

Educational Q&A

The verse underscores the importance of preserving and recording lineage (anuvaṁśa) in itihāsa: social order and royal legitimacy are presented through clear succession—who is born from whom and through which recognized marital alliance.

Vaiśampāyana introduces a brief genealogical marker-verse: Sarasvatī bears Taṁsu from King Matināra, and Taṁsu then fathers Ilina through a Kaliṅga princess, continuing the dynastic line.