Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

आदि पर्व, अध्याय 96 — काश्यकन्याहरणं, शाल्वसमागमः, अम्बावचनं च

Kāśī princesses taken; encounter with Śālva; Ambā’s declaration

ऋक्ष: खलु तक्षकदुहितरमुपयेमे ज्वालां नाम । तस्‍यां पुत्र॑ मतिनारं नामोत्पादयामास,ऋक्षने तक्षककी पुत्री ज्वालाके साथ विवाह किया और उसके गर्भसे मतिनार नामक पुत्रको उत्पन्न किया

Ṛkṣaḥ khalu Takṣakaduḥitaram upayeme Jvālāṃ nāma | tasyāṃ putraṃ Matināraṃ nāmotpādayāmāsa |

Vaiśampāyana said: Ṛkṣa indeed married Jvālā, the daughter of Takṣaka; and through her he begot a son named Matināra, born within a lawful union.

ऋक्षःṚkṣa (a person named Ṛkṣa)
ऋक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootऋक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
खलुindeed, surely
खलु:
TypeIndeclinable
Rootखलु
तक्षक-दुहितरम्the daughter of Takṣaka
तक्षक-दुहितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुहितृ
FormFeminine, Accusative, Singular
उपयेमेmarried, took (as wife)
उपयेमे:
TypeVerb
Rootउप-या
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
ज्वालाम्Jvālā (name of the woman)
ज्वालाम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्वाला
FormFeminine, Accusative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
तस्याम्in her
तस्याम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Locative, Singular
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
मतिनारम्Matināra (proper name)
मतिनारम्:
Karma
TypeNoun
Rootमतिनार
FormMasculine, Accusative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
उत्पादयामासbegot, produced
उत्पादयामास:
TypeVerb
Rootउत्-√पद् (उत्पादयति)
FormPeriphrastic Perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ṛkṣa
T
Takṣaka
J
Jvālā
M
Matināra

Educational Q&A

The verse highlights dharmic continuity through lawful marriage and legitimate progeny, presenting genealogy as a moral-social framework that sustains order and inheritance.

Vaiśampāyana narrates a genealogical link: Ṛkṣa marries Jvālā, Takṣaka’s daughter, and they have a son named Matināra.