Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्

तस्यापि निर्क्रतिर्भार्या नैर््रता येन राक्षसा: । घोरास्तस्यास्त्रय: पुत्रा: पापकर्मरता: सदा,अधर्मकी स्त्री निर्क्रति हुई, जिससे नै#ऋत नामवाले तीन भयंकर राक्षस पुत्र उत्पन्न हुए, जो सदा पापकर्ममें ही लगे रहनेवाले हैं

tasya api nirṛtir bhāryā nairṛtā yena rākṣasāḥ | ghorās tasyās trayaḥ putrāḥ pāpakarmaratāḥ sadā ||

Vaiśampāyana said: He too had a wife named Nirṛti. From her were born three dreadful rākṣasas called Nairṛtas, who were ever devoted to sinful deeds.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
निर्ऋतिःNirṛti (name of a woman)
निर्ऋतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनिर्ऋति
FormFeminine, Nominative, Singular
भार्याwife
भार्या:
Karta
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Nominative, Singular
नैरृताःbelonging to Nirṛti / Nairṛta (name/lineage)
नैरृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनैरृत
FormMasculine, Nominative, Plural
येनby whom/through whom
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
राक्षसाःrākṣasas/demons
राक्षसाः:
Karta
TypeNoun
Rootराक्षस
FormMasculine, Nominative, Plural
घोराःterrible
घोराः:
Karta
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Nominative, Plural
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Singular
त्रयःthree
त्रयः:
Karta
TypeNumeral/Adjective
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
पापकर्मरताःdevoted to sinful acts
पापकर्मरताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपापकर्म-रत
FormMasculine, Nominative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
N
Nirṛti
N
Nairṛtas
R
Rākṣasas

Educational Q&A

The verse frames a moral contrast: beings identified with Nirṛti (ruin) are portrayed as habitually inclined toward pāpa (sin), underscoring the Mahābhārata’s ethical lens that persistent adharma leads to fearsome, destructive outcomes.

Vaiśampāyana continues a genealogical account, stating that Nirṛti bore three terrifying rākṣasa sons called Nairṛtas, characterized as always engaged in sinful actions.