Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्

दहनोथथेश्वरश्वैव कपाली च महाद्युति: । स्थाणुर्भवश्व भगवान्‌ रुद्रा एकादश स्मृता:,मृगव्याध, सर्प, महायशस्वी निर्क्रति, अजैकपाद, अहिर्डुध्न्य, शत्रुसंतापन पिनाकी, दहन, ईश्वर, परम कान्तिमान्‌ कपाली, स्थाणु और भगवान्‌ भव-ये ग्यारह रुद्र माने गये हैं

Vaiśampāyana uvāca: Mṛgavyādhaḥ sarpaś ca mahāyaśasvī nirkṛtir ajai kapād ahirbudhnyaḥ śatrusaṃtāpanaḥ pinākī dahanas tathā īśvaraś caiva kapālī ca mahādyutiḥ | sthāṇur bhavaś ca bhagavān rudrā ekādaśa smṛtāḥ ||

Vaiśampāyana said: “These are remembered as the eleven Rudras—Mṛgavyādha, Sarpa, the greatly renowned Nirkṛti, Ajāikapād, Ahirbudhnya, Śatrusaṃtāpana, Pinākī, Dahana, Īśvara, the radiant Kapālī, and the blessed Sthāṇu and Bhava.”

दहनःDahana (the burning one; a name of Rudra)
दहनः:
Karta
TypeNoun
Rootदहन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्थितःrisen, arisen
उत्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्-स्था (धातु) → उत्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
ईश्वरःLord (Īśvara)
ईश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
कपालीKapālī (skull-bearer; a name of Rudra)
कपाली:
Karta
TypeNoun
Rootकपाली (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
महाद्युतिःof great splendor
महाद्युतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाद्युति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्थाणुःSthāṇu (the immovable one; a name of Rudra)
स्थाणुः:
Karta
TypeNoun
Rootस्थाणु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भवःBhava (a name of Rudra)
भवः:
Karta
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
भगवान्the Blessed/Lordly one
भगवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
रुद्राःRudras
रुद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
एकादशeleven
एकादश:
Karta
TypeAdjective
Rootएकादश (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
स्मृताःare remembered/are considered
स्मृताः:
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPerfective/Resultative (past participle used predicatively), Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
R
Rudras (eleven forms)
M
Mṛgavyādha
S
Sarpa
N
Nirkṛti
A
Ajekapād
A
Ahirbudhnya
Ś
Śatrusaṃtāpana
P
Pinākī
P
Pināka (bow)
D
Dahana
Ī
Īśvara
K
Kapālī
S
Sthāṇu
B
Bhava