Shloka 14

त्वमेकः सर्वमर्त्येषु विमानवरमास्थित: । चरिष्यस्युपरिस्थो हि देवो विग्रहवानिव,सम्पूर्ण मनुष्योंमें एक तुम्हीं इस श्रेष्ठ विमानपर बैठकर मूर्तिमान्‌ देवताकी भाँति सबके ऊपर-ऊपर विचरोगे

tvam ekaḥ sarvamartyeṣu vimānavaram āsthitaḥ | cariṣyasy uparistho hi devo vigrahavān iva ||

Vaiśampāyana said: “Among all mortals, you alone—seated upon this most excellent aerial car—will move about above everyone, like a god who has taken on a visible form.”

त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचनम्
एकःalone/one
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
सर्वamong all
सर्व:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, बहुवचनम्
मर्त्येषुamong mortals/men
मर्त्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमर्त्य
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, बहुवचनम्
विमानवरम्the excellent aerial car
विमानवरम्:
Karma
TypeNoun
Rootविमान-वर
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
आस्थितःhaving mounted/seated upon
आस्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-स्था
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
चरिष्यसिyou will move/roam
चरिष्यसि:
Karta
TypeVerb
Rootचर्
Formलृट् (simple future), मध्यम, एकवचनम्
उपरिस्थःstanding above/aloft
उपरिस्थः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउपरि-स्थ
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
देवःa god
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
विग्रहवान्embodied/with a form
विग्रहवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootविग्रहवत्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
इवlike/as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
vimāna (aerial car)
D
deva (god)

Educational Q&A

Extraordinary status or power (being ‘above’ others like an embodied god) is presented as a rare privilege; it implicitly calls for humility and ethical self-control, since elevation over others should not become arrogance or harm.

The narrator describes a unique mortal who, mounted on a supreme vimāna, will travel overhead—portrayed as godlike in appearance—highlighting a moment of exceptional honor and marvel within the unfolding account.