Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः

Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī

त्रेताद्वापरयो: सन्धौ राम: शस्त्रभृतां वर: । असकृत्‌ पार्थिवं क्षत्रं जघानामर्षचोदित:,त्रेता और द्वापरकी सन्धिके समय शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ परशुरामजीने क्षत्रियोंके प्रति क्रोधसे प्रेरित होकर अनेकों बार क्षत्रिय राजाओंका संहार किया

tretādvāparayoḥ sandhau rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ | asakṛt pārthivaṃ kṣatraṃ jaghānāmarṣacoditaḥ ||

At the junction of the Tretā and Dvāpara ages, Rāma (Paraśurāma), foremost among weapon-bearers, driven by intolerant wrath, repeatedly slew the royal Kṣatriya order—kings who had abused power—thus becoming a fearsome instrument of retribution against unrighteous rule.

त्रेता-द्वापरयोःof Tretā and Dvāpara (yugas)
त्रेता-द्वापरयोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रेता + द्वापर
FormMasculine, Genitive, Dual
सन्धौat the junction/transition
सन्धौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसन्धि
FormMasculine, Locative, Singular
रामःRāma (Paraśurāma)
रामः:
Karta
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Nominative, Singular
शस्त्र-भृताम्of weapon-bearers
शस्त्र-भृताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशस्त्र + भृत्
FormMasculine, Genitive, Plural
वरःthe best/excellent
वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
असकृत्repeatedly, many times
असकृत्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअसकृत्
पार्थिवम्royal, of kings
पार्थिवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपार्थिव
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षत्रम्the Kṣatriya class/power
क्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
जघानslew, killed
जघान:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
अमर्ष-चोदितःimpelled by wrath
अमर्ष-चोदितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमर्ष + चोदित (√चुद्)
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

P
Paraśurāma (Bhārgava Rāma)
T
Tretā-yuga
D
Dvāpara-yuga
K
Kṣatriyas
K
kings (pārthivāḥ)