Shloka 59
भीमस्य जलान्वेषणं तथा वनविश्रान्तिः
Bhīma’s Search for Water and the Forest Halt
Devanagari script
दर्शयन् सर्वसैन्यानां स बाद्दोर्बलमात्मन: । सिंहनादस्वनं कृत्वा निर्जनाम धनंजय:,समस्त सैनिकोंको अपना बाहुबल दिखाते हुए अर्जुन सिंहनाद करके वहाँसे लौटे
Transliteration
darśayan sarvasainyānāṁ sa bāddhorbalam ātmanaḥ | siṁhanādasvanaṁ kṛtvā nirjanām dhanaṁjayaḥ ||
Translation
Vaiśampāyana said: Displaying the strength of his own arm before all the assembled troops, Dhanañjaya (Arjuna) let out a lion-like roar; and having done so, he withdrew from that place, leaving it deserted—an act that publicly affirmed his prowess and resolve before the gathered warrior host.
Word by Word
दर्शयन्showing
दर्शयन्:
Karta
TypeVerb
Rootदर्श् (caus. दर्शयति)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), परस्मैपद-प्रयोग (कर्तरि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वसैन्यानाम्of all the armies/troops
सर्वसैन्यानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वसैन्य
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बाहुदोर्बलम्the strength of (his) arms and forearms
बाहुदोर्बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबाहुदोर्बल
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आत्मनःof himself / his own
आत्मनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआत्मन्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सिंहनादस्वनम्a lion-roar sound (lion-roar and sound)
सिंहनादस्वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिंहनादस्वन
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving made / having done
कृत्वा:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (अव्ययभाव), कर्तरि, —
निर्जनाम्to a deserted (place) / desolate
निर्जनाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिर्जन
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
Dhanañjaya (Arjuna)S
sarvasainyāḥ (the assembled troops/armies)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes