Shloka 1

Karma-vipāka: Rebirths and Bodily Marks Resulting from Specific Sins

नाम त्र्युत्तरशततमो ऽध्यायः श्रागरुडमहापुराणम्- १०४ याज्ञवल्क्य उवाच / नरकात्पताकोद्भूतात्क्षयात्पापस्य कमणः / ब्रह्महा श्वा खरोष्ट्रः स्याद्भेको यकः सुराप्यपि

nāma tryuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ śrāgaruḍamahāpurāṇam- 104 yājñavalkya uvāca / narakātpatākodbhūtātkṣayātpāpasya kamaṇaḥ / brahmahā śvā kharoṣṭraḥ syādbheko yakaḥ surāpyapi

Yājñavalkya said: When the sinful karma born of grievous transgressions is exhausted through the sufferings of hell, the slayer of a brāhmaṇa is reborn as a dog, a donkey, or a camel; and even the drinker of intoxicants is reborn as a frog, a yak, and the like.

nāmaname; titled as
nāma:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; शीर्षक-शब्द (title-marker)
tri-uttara-śata-tamaḥthe 103rd (three beyond a hundred)
tri-uttara-śata-tamaḥ:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक) + tama (तद्धित-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
śrī-garuḍa-mahā-purāṇamthe Śrī Garuḍa Mahāpurāṇa
śrī-garuḍa-mahā-purāṇam:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + garuḍa (प्रातिपदिक) + mahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ग्रन्थनाम
yājñavalkyaḥYājñavalkya
yājñavalkyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyājñavalkya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; व्यक्तिनाम
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
narakātfrom hell
narakāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootnaraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
pātaka-udbhūtātarisen from sin
pātaka-udbhūtāt:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpātaka (प्रातिपदिक) + udbhūta (कृदन्त; √bhū)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)
kṣayātfrom wasting/consumption
kṣayāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootkṣaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
pāpasyaof sin
pāpasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
karmaṇaḥof the act/deed
karmaṇaḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
brahmahāa Brahmin-slayer
brahmahā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + han (धातु; √han)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृदन्त-प्रातिपदिक (agent noun)
śvāa dog
śvā:
Pratipādya (Predicate-noun/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootśvan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
khara-uṣṭraḥa donkey/camel (donkey and camel)
khara-uṣṭraḥ:
Pratipādya (Predicate-noun/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootkhara (प्रातिपदिक) + uṣṭra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्वन्द्व (समाहार/इतर) अर्थे—‘गर्दभ-उष्ट्र’
syātwould become
syāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु; √as)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
bhekaḥa frog
bhekaḥ:
Pratipādya (Predicate-noun/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootbheka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
yakaḥa yak (animal)
yakaḥ:
Pratipādya (Predicate-noun/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
surā-apīalso (a drinker of liquor)
surā-apī:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsurā (प्रातिपदिक) + apī (अव्यय)
Formअव्यय; ‘api’ = अपि (particle) सह ‘surā’ (instrumental sense implied in context: surāpī = surāṃ pibati)
apialso/even
api:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)

Yājñavalkya

Afterlife Stage: Naraka

Concept: Pāpa is exhausted through naraka-experience, yet residual saṃskāra yields specific yonis (dog, donkey, camel, frog, yak).

Vedantic Theme: Karma-phala-niyati within saṃsāra; the jīva’s embodiment follows causal law until knowledge/bhakti ends bondage.

Application: Avoid mahāpātakas (brahmahatyā, surāpāna); cultivate restraint, confession/prāyaścitta, and sattvic conduct to prevent lower rebirth.

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: bibhatsa

Type: cosmic-judicial realm and rebirth pathway

Related Themes: Garuda Purana (Preta-kalpa): catalogues of pāpa→yoni correspondences; Yama’s adjudication passages; Garuda Purana: sections on mahāpātaka and prāyaścitta as countermeasures

Y
Yājñavalkya
N
Naraka
B
Brahmaha (brahmin-slayer)
S
Surāpī (liquor-drinker)

FAQs

This verse states that after the fruits of grave sins are suffered in Naraka, the remaining karmic momentum can still shape one’s next birth, often into lower yonis (animal forms).

It presents a sequence: grievous sin (mahāpātaka) leads to Naraka experience, and after that suffering is exhausted, rebirth occurs in specific non-human forms corresponding to the offense.

Treat severe ethical violations as spiritually consequential; cultivate restraint, avoid harm to the innocent, avoid intoxicant-abuse, and pursue dharmic living and sincere atonement to prevent destructive karmic outcomes.