Shloka 27
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
प्रवृत्त्यैव यथा मुक्तिं प्राप्नुयुर्ये न धीयुताः / तद्रहस्यं तदोपायं शृणु वक्ष्यामि सांप्रतम्
Transliteration
pravṛttyaiva yathā muktiṃ prāpnuyurye na dhīyutāḥ / tadrahasyaṃ tadopāyaṃ śṛṇu vakṣyāmi sāṃpratam
Translation
How even those lacking discernment may attain liberation through pravṛtti alone—hear that secret and that means; I shall speak of it now.
Word by Word
प्रवृत्त्याby activity; through engagement
प्रवृत्त्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
एवindeed; only
एव:
Sambandha/Avadhāraṇa (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), निश्चय/अवधारणार्थक (emphatic particle)
यथाhow; in such a way that
यथा:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), उपमान/प्रकारवाचक (comparative/manner)
मुक्तिम्liberation
मुक्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
प्राप्नुयुःmay attain
प्राप्नुयुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), निषेध (negation particle)
धी-युताःendowed with discernment
धी-युताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधी (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); युत (PPP, क्त) from युज्/यु (धातु) 'joined/possessed'; समासः—तत्पुरुषः: धी-युत = 'endowed with understanding'
तत्-रहस्यम्that secret (teaching)
तत्-रहस्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + रहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: 'that secret'
तत्-उपायम्that method
तत्-उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + उपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: 'that means/method'
शृणुlisten
शृणु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद (Parasmaipada), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद (Parasmaipada), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular)
सांप्रतम्now; at present
सांप्रतम्:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Indeclinable), कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)