Shloka 60
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
इन्द्र उवाच तारतम्यविभागं च कथय त्वं महामते / सेतुबन्धादिकानां च पुण्यानां पुण्यवर्धनम्
Transliteration
indra uvāca tāratamyavibhāgaṃ ca kathaya tvaṃ mahāmate / setubandhādikānāṃ ca puṇyānāṃ puṇyavardhanam
Translation
Indra said: “O great-souled sage, tell me the gradation of merits; and explain how holy acts such as the building of the Setu and the like increase sacred merit.”
Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तारतम्य-विभागम्the classification of gradation
तारतम्य-विभागम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतारतम्य (प्रातिपदिक) + विभाग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तारतम्यस्य विभागः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कथयtell, explain
कथय:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहि (महान् मतिः यस्य सः)
सेतु-बन्ध-आदिकानाम्of (acts) such as building a bridge/causeway
सेतु-बन्ध-आदिकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसेतु (प्रातिपदिक) + बन्ध (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; समाहार/निर्देशार्थ तत्पुरुष (सेतुबन्धः आदिः येषाम्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पुण्यानाम्of meritorious (acts)
पुण्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
पुण्य-वर्धनम्the increase of merit
पुण्य-वर्धनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + वर्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पुण्यस्य वर्धनम्)