Shloka 35
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
द्विजवर्मेति नामास्मै तस्यै शीलवतीति च / चक्रुः संतुष्टमनसो महात्मानो महौजसः
Transliteration
dvijavarmeti nāmāsmai tasyai śīlavatīti ca / cakruḥ saṃtuṣṭamanaso mahātmāno mahaujasaḥ
Translation
Then the great-souled, mighty twice-born, their hearts well pleased, named him “Dvijavarmā” and her “Śīlavatī”.
Word by Word
द्विजवर्म(name) Dvijavarman
द्विजवर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विजवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा एकवचन (context: नामरूपेण); समासः: द्विज + वर्मन् (कर्मधारय)
इतिthus/so (as)
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इति-प्रयोगः (quotative particle)
नामname
नाम:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (नाम = name)
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री/नपुं (सर्वनाम), चतुर्थी एकवचन (Dative)
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (Dative)
शीलवती(name) Śīlavatī
शीलवती:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशीलवत्/शीलवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (नामरूपेण)
इतिthus/so (as)
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इति-प्रयोगः (quotative particle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
चक्रुःthey made/gave
चक्रुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
संतुष्टमनसःwith pleased minds
संतुष्टमनसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंतुष्ट (कृदन्त, √तुष्) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; समासः: संतुष्टं मनः यस्य (षष्ठी-तत्पुरुष/बहुव्रीह-भावार्थे; here used adjectivally for subject)
महात्मानःgreat-souled ones
महात्मानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; समासः: महा + आत्मन् (कर्मधारय)
महौजसःof great vigor
महौजसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहौजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; समासः: महत् + ओजस् (कर्मधारय)