Shloka 53
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
पुरा भगवती माया जगदुज्जीवनोन्मुखी / ससर्ज सर्वदेवांश्च तथैवासुरमानुषान्
Transliteration
purā bhagavatī māyā jagadujjīvanonmukhī / sasarja sarvadevāṃśca tathaivāsuramānuṣān
Translation
In ancient times, Bhagavatī Māyā, intent on quickening the world, created all the gods, and likewise the asuras and humankind.
Word by Word
पुराformerly, in the beginning
पुरा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
भगवतीdivine, venerable
भगवती:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (feminine nominative singular)
मायाMāyā (creative power/illusion)
माया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
जगत्-उज्जीवन-उन्मुखीturned toward enlivening the world
जगत्-उज्जीवन-उन्मुखी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + उज्जीवन (प्रातिपदिक) + उन्मुखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘जगतः उज्जीवनम्’ इति लक्ष्यं यस्याः (feminine nominative singular)
ससर्जcreated, brought forth
ससर्ज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सर्व-देवान्all the gods
सर्व-देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; समासः (कर्मधारय)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तथाthus, likewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीति/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in that manner)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
असुर-मानुषान्asuras and humans
असुर-मानुषान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक) + मानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; समासः (द्वन्द्व)