Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

अम्भोदधूमतिमिरैः सूर्यादीन्सदृशान्स्मरेत् / हृदयाधो रविं न्यस्य शीर्ष्णि सोमं दृशोः कुजम्

ambhodadhūmatimiraiḥ sūryādīnsadṛśānsmaret / hṛdayādho raviṃ nyasya śīrṣṇi somaṃ dṛśoḥ kujam

With cloud, smoke, and darkness as their semblances, let one remember the Sun and the others accordingly. Place Ravi (the Sun) below the heart, Soma (the Moon) upon the crown of the head, and Kuja (Mars) in the two eyes.

अम्भोदधूमतिमिरैःwith clouds, smoke, and darkness
अम्भोदधूमतिमिरैः:
Karana (करण/instrument; of comparison/imagining)
TypeNoun
Rootअम्भोद + धूम + तिमिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (अम्भोदाः, धूमाः, तिमिराणि)
सूर्यादीन्the Sun and others (planets)
सूर्यादीन्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootसूर्य + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; तत्पुरुषः (सूर्यः आदिः येषां ते)
सदृशान्similar/resembling
सदृशान्:
Visheshana (विशेषण; of sūryādīn)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
स्मरेत्should contemplate/remember
स्मरेत्:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
हृदयाधःbelow the heart
हृदयाधः:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeIndeclinable
Rootहृदय + अधः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (स्थानवाचक adverb: हृदयस्य अधः)
रविम्the Sun
रविम्:
Karma (कर्म/object; to be placed)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
न्यस्यhaving placed
न्यस्य:
Purvakala (पूर्वकाल/absolutive)
TypeIndeclinable
Rootनि-√अस् (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-अव्यय (gerund); अव्यय, पूर्वकालिक क्रिया (having placed)
शीर्ष्णिon the head
शीर्ष्णि:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
सोमम्the Moon
सोमम्:
Karma (कर्म/object; to be placed)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दृशोःof the two eyes
दृशोः:
Sambandha (सम्बन्धः/possessive)
TypeNoun
Rootदृश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
कुजम्Mars
कुजम्:
Karma (कर्म/object; to be placed)
TypeNoun
Rootकुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन