Shloka 69
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
वरदो नाम देवश्च वक्रतुण्डो द्विदन्तकः / सेनानीर्ग्रामणीर्मत्तो मत्तमूषकवाहनः
Transliteration
varado nāma devaśca vakratuṇḍo dvidantakaḥ / senānīrgrāmaṇīrmatto mattamūṣakavāhanaḥ
Translation
Varada, the God who grants boons, with a curved trunk and two tusks; commander of hosts and leader of the people, mighty in ardor, with the mouse as his vāhana (mount).
Word by Word
वरदःgiver of boons
वरदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर + द (धातु) → द (कृदन्ताधारित प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (वरं ददाति)
नामby name/indeed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (quotative/indeed, ‘by name’)
देवःgod, deity
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
वक्रतुण्डःcurved-trunked
वक्रतुण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवक्र (प्रातिपदिक) + तुण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (वक्रं तुण्डं यस्य)
द्विदन्तकःtwo-tusked
द्विदन्तकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वि (प्रातिपदिक) + दन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (द्वौ दन्तकौ/दन्तौ यस्य)
सेनानीःarmy commander
सेनानीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसेनानी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ईकारान्त-प्रातिपदिक (leader of an army)
ग्रामणीःvillage chief
ग्रामणीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रामणी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ईकारान्त-प्रातिपदिक (village leader)
मत्तःintoxicated, exuberant
मत्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मत्तमूषकवाहनःwhose vehicle is an intoxicated mouse
मत्तमूषकवाहनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमत्त (प्रातिपदिक) + मूषक (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मत्तः मूषकः यस्य वाहनम्/मत्तमूषकस्य वाहनः)