Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

उन्मत्तामुपसंगम्य मोदते कामवर्धनः / ध्यानपूर्वं ततः श्रीकण्ठादिविन्यासमाचरेत्

unmattāmupasaṃgamya modate kāmavardhanaḥ / dhyānapūrvaṃ tataḥ śrīkaṇṭhādivinyāsamācaret

Kāmavardhana, drawing near to the frenzied woman, rejoices. Then, having first established meditation, one should perform the sacred nyāsa (ritual placement), beginning with Śrīkaṇṭha and the rest.

unmattāmthe mad woman
unmattām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootunmatta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
upasaṃgamyahaving approached
upasaṃgamya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootupa+sam+√gam (धातु) → upasaṃgamya (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): ‘having approached’
modaterejoices/enjoys
modate:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√mud (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
kāma-vardhanaḥKāmavardhana (increaser of desire)
kāma-vardhanaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक) + vardhana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (determinative: ‘increaser of desire’)
dhyāna-pūrvamafter/with prior meditation
dhyāna-pūrvam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootdhyāna (प्रातिपदिक) + pūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial: ‘preceded by meditation’)
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रयोग (adverb: ‘then/thereafter’)
śrīkaṇṭha-ādi-vinyāsamthe arrangement/placement starting with Śrīkaṇṭha
śrīkaṇṭha-ādi-vinyāsam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootśrīkaṇṭha (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + vinyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (determinative: ‘placement beginning with Śrīkaṇṭha’)
ācaretshould perform/practice
ācaret:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootā+√car (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद